ΤΟ ΚΙΡΜΙΖΙ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ

Ο Αϊ-Γιώργης: Τροπαιοφόρος, μεγαλομάρτυς και Δρακοκτόνος.

«O των αιχμαλώτων ελευθερωτής και των πτωχών υπερασπιστής!»

Στην ορθόδοξη χριστιανική παράδοση, συνολικά 56 μορφές με το όνομα Γεώργιος κοσμούν το εορτολόγιό της, με γνωστότερο όλων τον Γεώργιο το Μεγαλομάρτυρα και Τροπαιοφόρο, που ανήκει στη χορεία των μεγαλομαρτύρων της Εκκλησίας. Γόνος πλούσιας και αριστοκρατικής οικογένειας από την Καππαδοκία της Μικράς Ασίας, ήταν αξιωματικός του ρωμαϊκού στρατού. Η δράση, το μαρτύριο και η κοίμησή του τοποθετούνται τον 3ο αιώνα και στις αρχές του 4ου αιώνα, επί αυτοκρατορίας Διοκλητιανού. Η μνήμη του τιμάται δύο φορές το χρόνο: στις 23 Απριλίου ο διά αποκεφαλισμού θάνατός του ή για τις Εκκλησίες που πηγαίνουν σύμφωνα με το Ιουλιανό ημερολόγιο, εάν η ημέρα συμπέσει πριν από την Ανάσταση, μετατίθεται τη Δευτέρα της Διακαινησίμου και στις 3 Νοεμβρίου η ανακομιδή των λειψάνων του.
Ο Άγιος Γεώργιος, ως τροπαιοφόρος (στρατιωτικός), Άγιος και ελευθερωτής, συγκεντρώνει πολλές διηγήσεις για τα κατορθώματά του, με σημαντικότερο όλων την εξόντωση του δράκου και τη σωτηρία της βασιλοπούλας. Σύμφωνα με την Παράδοση, το θηρίο φρουρούσε το νερό μιας πηγής, στη Λιβύη, και δεν άφηνε τους κατοίκους να υδρευτούν αν δεν του έδιναν βορά κάθε φορά ένα συντοπίτη τους. Οι κάτοικοι της περιοχής όριζαν με κλήρο το θύμα του δράκου για πολλά χρόνια. Ολόκληροι στρατοί αντιτάχθηκαν στο τέρας, χωρίς αποτέλεσμα. Ο κλήρος έπεσε και στη βασιλοπούλα, την οποία έσωσε ο Άγιος, νεαρός αξιωματικός πάνω στο άλογο, φονεύοντας το δράκο με το κοντάρι του.

Έθιμα και πανηγύρια του άη Γιώργη
Ο Καππαδόκης άγιος-ήρωας, γιος της αγίας Πολυχρονίας, σκότωσε έναν δράκο, που διαφέντευε το νερό της περιοχής και ο οποίος δεν άφηνε τους ντόπιους να υδρευτούν, αν δεν του έδιναν για βορά κάθε τόσο κάποιο συντοπίτη τους. Οταν ο κλήρος έπεσε στην μονάκριβη κόρη του τοπικού άρχοντα εμφανίστηκε ο άγιος και καβαλλάρης με το κοντάρι του σκότωσε τον δράκο, σώζοντας την κόρη και την πόλη. Στην Καππαδοκία πιστεύουν πως τα άλογα των αγίων Γεωργίου, Δημητρίου, Θεοδώρων και Μηνά τρέχουν στον ουρανό και είναι υπαίτια για τις βροντές (συνδέεται έτσι με την λατρεία του Διός), ενώ οι αστραπές είναι οι σπίθες που βγάζουν τα πέταλα των αλόγων τους. Όπως θα δούμε και παρακάτω, τους στρατηλάτες άγιους, Γεώργιο και Δημήτριο, ο λαός μας τους ταυτίζει συχνά με τα σημαντικότερα γεγονότα του κύκλου της ζωής του.
Ως εδώ ο άγιος Γεώργιος ταυτίζεται με τον επίσης δρακοκτόνο ηλιακό θεό Απόλλωνα, ο οποίος σκότωσε τον Πύθωνα στους Δελφούς. Είναι χαρακτηριστικό το άγαλμα του Απόλλωνα του Σαυροκτόνου, που αποδίδεται στον Πραξιτέλη. Ο δράκος, άλλωστε, μπορεί κάλλιστα να είναι ο χειμώνας. Ταυτίζεται επίσης με τον αρχαιοελληνικό μύθο του ήρωα των Μυκηνών, Περσέα, επίσης ιππέα, ο οποίος επίσης στην Καππαδοκία κατάφερε μια δρακοκτονία. Στην δε εικονογραφία του έχει στοιχεία από τον Θράκα Ιππέα. – Γι’ αυτό και είναι πάρα πολύ δημοφιλής άγιος και έχει χαρίσει το όνομά του στον… μισό σχεδόν ανδρικό πληθυσμό της Ελλάδας.
Η Δρακοκτονία του Αγίου Γεωργίου δεν αναφέρεται στους αρχικούς Βίους του Αγίου, γι’ αυτό και μέχρι τον 12ο αιώνα η εκκλησιαστική εικονογραφία τον παρουσιάζει πεζό και όχι επί λευκού ίππου να διατρυπά με το δόρυ του τον δράκο, όπως επικράτησε να εικονίζεται αργότερα. Ο Άγιος Γεώργιος κατέχει μια σημαντική θέση στο λαϊκό εορτολόγιο. Οι εορτές του Αγίου Γεωργίου (23 Απριλίου) και του Αγίου Δημητρίου (26 Οκτωβρίου) ελαμβάνοντο παλαιότερα ως χρονικά ορόσημα για τις αγροτικές και ποιμενικές συμφωνίες (προσλήψεις βοσκών, καλλιέργεια κτημάτων κλπ), καθώς διαιρούν τον χρόνο σε δύο εξαμηνίες. Η γιορτή μέσα στην πασχαλινή περίοδο δίνει την ευκαιρία για ένα ανοιξιάτικο πανηγυρισμό στα πολλά εξωκλήσια και τις στάνες των κτηνοτρόφων, με προσφορά γαλακτερών στους επισκέπτες και ζωοθυσίες (κουρμπάνια) προς τιμή του Αγίου.
Ο άγιος συνδέεται με τη γεωργία, το γιώργισμα (< γεωργία = πολλαπλασιασμός). Θεωρείται προστάτης των γεωργών και των κτηνοτρόφων, αλλά και της στάνης τους. Γιορτάζεται με κοινές εξόδους (εκδρομές), χορούς και τραγούδια στο ύπαιθρο. Ο λαός μας έχει χαρίσει το όνομά του και στο γνωστό φυτό χαμομήλι (χαμαίμηλον το κοινόν), που το λέει αγιωργίτικο.
ο Αϊ-Γιώργης της άνοιξης, των κτηνοτρόφων και των γεωργών, ο Αϊ-Γιώργης ο θαυματουργός:

«`Αγιε μου Γιώργη στρατηγέ και μέγα καβαλάρη,
αρματωμένε με σπαθί και με χρυσό κοντάρι.
Στη δόξα και στη δύναμη θέλω να σ’αναβάλλω,
που σκότωσες τον λέοντα, το δράκο το μεγάλο,
που ήταν μες στη χώρα μας μες σε βαθύ πηγάδι.
Ανθρώπους τον ταϊζανε κάθε πρωί και βράδυ
κι όταν δεν είχαν να του παν άνθρωπο να δειπνήσει,
σταλιά νερό δεν άφηνε, η χώρα να δροσίσει.…»

Στα Δωδεκάνησα, στις 3 Νοεμβρίου, γιορτάζουν τον άη Γιώργη τον Σποριάρη, προστάτη των γεωργών, που σπέρνουν τότε.
Στις μάντρες ανήμερα της γιορτής του μετρούσαν τα πρόβατα, για να δουν πόσα απέμειναν, απ’ το χειμώνα που πέρασε. Οι βοσκοί μοιράζουν γάλα, γιαούρτι, τυρί και γαλατόπιτες. Καλούν στις στάνες συγγενείς και φίλους και τους φιλεύουν με τον αγιωργίτη. Το μεσημέρι περνάει ο παπάς και τους ευλογεί, ενώ του έχουν κρατημένη την πλάτη του αγιωργίτη. Ρίχνουν κεχρί γύρω απ’ το μαντρί], περνάν τα ζα κάτω από μιτάρια και ξυλόχτενο, που έχουν κρεμάσει στην πόρτα], ενώ δεν δίνουν φωτιά, προζύμι, αλάτι, κρεμμύδι, κ.ά. πριν βασιλέψει ο ήλιος και έχουν βάλει τα πρόβατα μέσα. Σε πολλά πανηγύρια στην μνήμη του, οι βοσκοί κολλούσαν στα κέρατα των κουρμπανιών κεριά, που τα άναβαν και πήγαιναν τα ζώα έτσι να προσκυνήσουν τη χάρη του στην εκκλησία. Έπειτα τα άφηναν να γυρνούν στον αυλόγυρο της εκκλησιάς με τ’ αναμμένα κεριά στα κέρατα. Οι βοσκοί αφήνουν πια τα χειμαδιά και ανηφορίζουν με τα κοπάδια τους για ξεκαλοκαιριά.
Η ημέρα του άη Γιώργη συμβολίζει την έναρξη της καλοκαιρινής, υπαίθριας ζωής, εν είδει παροιμίας:

Τ’ άη Γιωργού έξω κρεβάτι,
τ’ άη Δημήτρη μέσα κρεβάτι…

Στα περισσότερα, βέβαια, μέρη της ελληνικής διασποράς, οι πολεμιστές άγιοι (κυρίως Γεώργιος και Δημήτριος) ενσάρκωναν τα όνειρα για απελευθέρωση, κουράγιο, πίστη στα ιδανικά της πατρίδας.
Πολλοί σκλάβοι πωλούνταν, αφιερωμένοι στον άη Γιώργη. Όταν μεγάλωναν και ήθελαν να παντρευτούν, για να λύσουν τα δεσμά της σκλαβιάς, πλήρωναν με λάδι (< λάδωναν) ή με χρήματα.
Οι άνδρες έφευγαν τ’ άη Γιωργιού, να πάνε να δουλέψουν στην Πόλη ή τη Βλαχιά και να επιστρέψουν στα χωριά τους τ’ άη Δημήτρη. Οι ορεινοί κτιστάδες μάστορες του Βόιου ή της ανατολικής Ηπείρου, κατηφόριζαν στους κάμπους της Μακεδονίας, της Ηπείρου, της Θράκης, της Θεσσαλίας ως και της Ρούμελης και του Μωριά. Το ίδιο έκαμαν και οι Σαμαρινιώτες, που γύρναγαν με ένα ταγάρι με τα σύνεργα της ραφτικής τέχνης τους στους κάμπους, φτιάχνοντας χολέβια και σκουτιά. Γι’ αυτό οι ορεινοί λένε τον άη Γιώργη Βούργαρο ή Σκορποφαμελίτη.
Την εποχής της Τουρκοκρατίας, ο Δράκος έπαιρνε τη μορφή του Τούρκου κατακτητή. Ο Αϊ Γιώργης αποτελούσε προστάτη του υπόδουλου Έλληνα αλλά κι «οπλαρχηγό-άγιο» των επαναστατημένων αγωνιστών.

«`Αγιε μου Γιώρη καλά το λέει τ’αηδόνι
καλά το λέει τ’αηδόνι μεσ’του Γουλά τ’αλώνι.
Πόσες φορές με γλίτωσες βρε Αϊ Γιώρη
πόσες φορές με γλίτωσες απ’των Τουρκών τα χέρια …»

Ο καβαλάρης άγιος «συμμετείχε» στις μάχες, στο πλευρό των επαναστατημένων Ελλήνων, συνεισφέροντας στη νίκη..
«Oι αρματωλοί κι οι κλέφτες ξεκινούσαν «την ημέρα τ’αϊ-Γιωργιού», για τις επιχειρήσεις τους και, στην Επανάσταση του 1821, τα πρώτα μπαϊράκια έδειχναν, για θρησκευτική και ψυχολογική ενθάρρυνση, τον αϊ-Γιώργη.»
Ο Μάρκος Μπότσαρης στο Σούλι, υψώνει στις 26 Οκτωβρίου 1820 λευκή σημαία με τον Αϊ-Γιώργη στη μέση και την επιγραφή «ελευθερία, θρησκεία, πατρίς».
Ο Αθανάσιος Διάκος είχε λευκή σημαία με τον Άγιο Γεώργιο στη μέση και την επιγραφή «ελευθερία ή θάνατος». Αλλά και οι Πελοποννήσιοι συνήθιζαν να απεικονίζουν στα μπαϊράκια τους τον Άγιο Γεώργιο ή τον Άγιο Δημήτριο με την επιγραφή «εν τούτω νίκα». Η λαϊκή λατρεία, όμως, του καβαλάρη αγίου, δεν περιοριζόταν μονάχα στις στρατηγικές του ικανότητες και στη θεία δύναμή του, αλλά συσχετιζόταν και με το ανοιξιάτικο τοπικό κλίμα της γιορτής του.

Σε πολλές τοπικές παραδόσεις ο άγιος (όπως και ο άη Νικόλας, ο άη Γιάννης, και η Αγιά Παρασκευή) φέρεται να παρουσιάζεται σε κάποιο πανηγύρι του και να εξοντώνει κάποιο υπερφυσικό πλάσμα, που σκόρπιζε τον τρόμο στους πανηγυριστές του – γιατί, κατά την λαϊκή πίστη, οι άγιοι νοιάζονται γι’ αυτούς που τους τιμούν. Πολλά έθιμα της ημέρας αυτής είναι από τα έθιμα που τελούνται από το πέρασμα μιας εποχής του έτους σε άλλη. Για παράδειγμα στο Ναίμονα (Αίμο) της Θράκης, «τ’Αϊ-Γιωργιού (και την Πρωτομαγιά) παγαίναν’νε τα κορίτσια νυχτίτσα στο νερό, κόβ’νε πρασινάδα και βαν’νε στα μπακίρια και στις πόρτες του σπιτιού’ καν’νε και σταυρό’πέ το πρασινάδ’ την όξω πόρτα (πρασινίζ’νε την πόρτα). Στ’αχίρ’, γελάδια, βόδια άμα νέχ’ κανείς, παίρν’ πε το δάχλο κοπριγιά και καν’σταυρό στ’χιριού την πόρτα κείν’τη μέρα.» Ζητούν δηλαδή να προφυλάξουν το σπίτι και τα ζώα τους από το κακό, από τα μάγια και τη βασκανία, την οποία στην αρχή κάθε χρονικής περιόδου προσπαθούν με διάφορα αντιμαγικά μέσα ν’αποτρέψουν. Σε μερικούς τόπους, όπως στο Κωσταράζι της Καστοριάς, γυναίκες και κορίτσια αφού πάρουν νερό απ’τη βρύση πάνε στα χωράφια και τυλίγονται στις πρασινάδες και βάζουν για καλό στις πόρτες, στα παράθυρα, όπως την Πρωτομαγιά.
Παραδοσιακώς ο άη Γιώργης που είναι δρακοκτόνος και συνδέεται με τους ίππους και τους ιππείς. Φημισμένες ιπποδρομίες αφιερωμένες στον άη Γιώργη γίνονται και στην Αρκαδία, την Μεσσηνία, τα Σύβοτα Θεσπρωτίας και την Καλλιόπη Λήμνου. Εδώ ο νικητής παίρνει μια κουλούρα, που βρίσκει στον τερματισμό, την τεμαχίζει και την μοιράζει στους άλλους καβαλάρηδες. Στην Κεντρική Ευρώπη, οι καθολικοί την δεύτερη ημέρα της Λαμπρής κάνουν παρέλαση στολισμένων αλόγων και κάρων, που την αφιερώνουν στον άη Γιώργη.
«Ο άγιος Γεώργιος λατρεύεται ιδιαίτερα από τους βοσκούς. Σ’αυτό συντέλεσε η σύμπτωση της γιορτής του με την εποχή, κατά την οποία οι βοσκοί αφήνουν τα χειμαδιά και ανεβαίνουν στα βουνά, για να βοσκήσουν τα κοπάδια τους και να τυροκομήσουν.» (Γ.Α.Μέγας, «Ελληνικές γιορτές και έθιμα της λαϊκής λατρείας)
«Για τους τσοπάνηδες, η γιορτή τ’Αη Γιώργη, του καλοσυνάτου Αγίου, είναι μια δεύτερη Λαμπρή. Πανηγυρίζει όλο το βλάχικο απ’άκρη σ’άκρη. Σείεται όλος ο τόπος. Θα σφάξουν δε, και στη γιορτή του Μεγαλομάρτυρα αρνιά σαν το Πάσχα, που τα λένε «αηγιωργίτσηδες». Θα φάνε, θα πιουν, θα χορέψουν και θα γλεντήσουν και με το παραπάνω. Αυτή τη μέρα του Αγίου που διαφεντεύει με τη δύναμή του κοπάδια και τσελιγκάτα, θα κανονίσουν κι όλες τις προθεσμίες και τις τσοπανοδουλειές τους, γιατί απ’Αη -Γιωργιού σ’Αη-Γιωργιού είναι χρόνος για τους τσελιγκάδες. Γι’αυτό, από μερικούς και γνωστικούς τσοπάνηδες θ’ακούσεις να λένε τη δεύτερη μέρα της Λαμπρής που γιορτάζεται τις πιότερες φορές ο Αη-Γιώργης, «αρχίμερα της βλαχουριάς» ή «πρωτοχρονιά της βλαχουριάς».
«Παλιότερα, αλλά και σήμερα ακόμα, τη δεύτερη μέρα της Πασχαλιάς οι τσοπάνηδες συνηθίζουν να αγωνίζονται στο πέταγμα του λιθαριού, στη δοκιμή της δύναμης των χεριών, στο πάλεμα, στο τρέξιμο, στο πήδημα και στο σημάδι.» (Β. Λαμνάτου, «Οι μήνες στην αγροτική και ποιμενική ζωή του λαού μας»)
«Η εποχή και πιθανώς οι άθλοι που αποδίδονται στον άγιο Γεώργιο παρακινούν αυτούς που γιορτάζουν τη μνήμη του να κάνουν και αγώνες δρόμου, ιπποδρομιών, πάλης, κλπ. Είναι χαρακτηριστικά για το παραδοσιακό φίλαθλο πνεύμα των Ελλήνων όσα τελούνται στην Αράχωβα της Παρνασσίδας.
Εκεί, το πανηγύρι κρατάει τρεις μέρες. Μετά τη λειτουργία γίνεται το τρέξιμο των γερόντων. Οι γέροντες πάνε στο στάδιο και παραβγαίνουν κι όποιος πάει πρώτος παίρνει ένα αρνί. (Το στάδιο είναι απότομος κοίλος κατήφορος, γεμάτος κροκάλες. Τρέχουν από κάτω προς επάνω ξυπόλυτοι’ επάνω είναι το αρνί ή το κριάρι, βραβείο του νικητή, που δίνεται από τους κτηνοτρόφους για το καλό των κοπαδιών.). Τη δεύτερη μέρα γίνεται το πήδημα και την Τρίτη μέρα η πάλη και η σφαιροβολία’ σηκώνουν και βάρος τότε.
Μετά τους αγώνες γίνεται χορός και κατόπιν βγάζουν την εικόνα, αφού πέσει το κανόνι. Έρχονται ένα γύρω στο χωριό κι έπειτα μπαίνουν πάλι μέσα, αφού πέσει πάλι το κανόνι. Στην Αρκαδία, Μεσσηνία, Λήμνο, παραπιλάν τ’άλογα. Μετά τη λειτουργία βάνουν σ’ένα μακρινό μέρος μια κουλούρα και παρατρέχουν με τ’άλογα οι νέοι, ποιος θα την πρωτοπάρει. Αυτός θα την κόψει κομμάτια και θα δώσει σε όλους, όσοι παρατρέξανε μαζί του. Στου Μπάστα Μεσσηνίας γίνεται τ’ Αϊ-Γιωργιού μεγάλο πανηγύρι και παρατρέχουνε τ’άλογα. Οι επίτροποι της εκκλησίας ορίζουν βραβεία: σέλες, χάμουρα, ντουφέκια. Στο Αίνο ο νικητής «διευθύνεται εις την εκκλησίαν και ασπάζεται την εικόνα του αγ.Γεωργίου, εξερχόμενος δε αίρει επ’ώμου εν αρνίον». Στα ελληνικά χωριά της Μεσημβρίας νικητής στην πάλη ήταν αυτός που θα νικούσε στη σειρά τρεις αντιπάλους. (Η τέλεση αγώνων δρόμου, πάλης ή ιπποδρομιών, στις γιορτές και τα πανηγύρια είναι παλιά ελληνική παράδοση.)» (Γ.Α.Μέγας, «Ελληνικές γιορτές και έθιμα της λαϊκής λατρείας)
«Τέτοιες χρονιάρες μέρες οι γεροτσελιγκάδες κοιτάζουν και τις πλάτες απ’τα αρνιά που σφάζουν. Έχουν, βλέπεις, και την «πλατομαντεία» τους. Και για αυτούς τους τσομπάνηδες η πλάτη λέει πολλά. Μαντεύουν τι θα γεννήσει η συγκόρμισσα, δηλαδή η γυναίκα του τσοπάνη, μαντεύουν αν θα πουλήσουν πρόβατα, κι ακόμα, αν θα ψοφήσουν πράματα απ’;ανέχεια ή ανάγκη.» (Β. Λαμνάτου, «Οι μήνες στην αγροτική και ποιμενική ζωή του λαού μας»)
«Συνήθεια,της γιορτής του Αγίου Γεωργίου, είναι κι οι «κούνιες» και το ζύγισμα των ανθρώπων που γίνονται «για το καλό», για υγεία δηλαδή και ευτυχία. Π.χ., στη Μεσημβρία, «τ’ αϊ Γιωργιού ζυγιάζονται, καν’νε και κούνιες στα δέντρα και κουνιούνται’ το’χνε σε καλό.» Στη Ζαγορά συνηθίζουν όλοι να κουνιούνται, τουλάχιστον τρεις φορές ο καθένας, λέγοντας ταυτόχρονα: «Εγώ στο χωριό και τα φίδια στο βουνό».» (Γ.Α.Μέγας, «Ελληνικές γιορτές και έθιμα της λαϊκής λατρείας)

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΣ
Στην Αράχωβα Βοιωτίας, κάθε χρόνο την ημέρα του άη Γιώργη, εορτάζεται το «πανηγυράκι», μια παμπάλαια τριήμερη λατρεία με λαϊκά δρώμενα, τοπικές ενδυμασίες, νταούλια, πίπιζες, χορό και φαγοπότι. Την πρώτη μέρα, μετά την λειτουργιά, οι γεροντότεροι τρέχουν στο στάδιο και ανεβαίνουν έναν ανήφορο με κροκάλες γονατιστοί. Ο νικητής παίρνει ένα αρνί. Την δεύτερη ημέρα γίνεται αγώνας αλμάτων και την τρίτη πάλη και σφαιροβολία. Στο τέλος, αρχίζει ο χορός!
Στην Λοκρίδα – αλλά και σ’ άλλα χωριά της Ρούμελης – γίνονται αγώνες δρόμου την μέρα της γιορτής του. Οι αθλητές τρέχουν έναν ανήφορο. Το έπαθλο είναι ένα αρνί. Τα παιδιά κάνουν κούνια από τριχιά στον πλάτανο της χορευταριάς και διασκεδάζουν έως ότου αρχίσουν οι επισκέψεις. Ανήμερα τ’ άη Γιωργιού γίνεται και το ρόγιασμα. Η ρόγα ήταν μια συμφωνία που έκλεινε κάθε τσοπάνης που ήθελε βοηθό και η οποία κρατούσε ως τ’ άη Δημήτρη. Της Μενδενίτσας Λοκρίδος είναι και πολιούχος.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Όταν πανηγυρίζει ο δρακοκτόνος άγιος Γεώργιος Νεστάνης Αρκαδίας είναι το μεγάλο πανηγύρι της Νεστάνης – και όλης της Μαντινείας. Το πανηγύρι έρχεται από τα αρχαία χρόνια. Ιδιαίτερος χορός και τραγούδια ακούγονται τότε. Οι πανηγυριστές είναι ενδεδυμένοι την παραδοσιακή τοπική – τσιπιανίτικη όπως την λεν – φορεσιά, βαστούν γκλίτσα, στολισμένη με μάηδες, πασχαλιές, αγριοσέλινα, κ.ά. λουλούδια. Κατηφορίζουν από τον Άη Γιώργη στην Γοργοεπήκοο, χορεύοντας και τραγουδώντας. Αυτή η κατεβασιά των 400 μ. από μακρυά θυμίζει σκηνή από αρχαία τραγωδία! Όταν φθάνουν στην πλατεία της Νεστάνης, σχηματίζουν κύκλους, χορεύοντας συρτό χορό, και άδοντας έναν παράξενο σκοπό. Οι στίχοι των τραγουδιών τ’ άη Γιώργη της Νεστάνης απηχούν τρομερά βιώματα επί οθωμανοκρατίας…
Στην Κυνουρία λατρεύεται ιδιαιτέρως ο άη Γιώργης, ο δρακοκτόνος καβαλλάρης άγιος, κυρίως επειδή είναι προστάτης κτηνοτρόφων και κυνηγών. Στο Πηγάδι, στα Τσιτάλια (με φημισμένο ναό για τον σταυρό και το τέμπλο του), στην Βασκίνα, ο Δρομέας (στην Δ ρεματιά του Κοσμά), στο Λεωνίδιο (προς ΙΜ Σίντζας), στα Πούλιθρα (πάνω στα βράχια, τόσο που κάποτε έφθαναν σε αυτόν μόνον με.. βαρκάκια!), στις Λίμνες της Πραγματευτής (σε ναό επί βράχου), στον Άνω Τυρό (ναός-μετόχι της Καρυάς), όπου χορεύονται τοπικοί χοροί, στα Άνω Δολιανά (με την μεταφορά της εικόνος του), στον Άγ. Πέτρο (στα Ν. του χωριού), στην Καστάνιτσα (όπου του πλέκουν ανθοστεφάνια), στην Ωριά (που γλεντούν με παραδοσιακά τραγούδια), στην Πλατάνα, στο ορεινό θέρετρο του Άστρους, τον Αγιάννη συντροφιά με το «κεχριμπάρι» τ’ αγιαννήτικο, και, τέλος, στο χωριό το φέρον το όνομά του, στην καταπράσινη πλαγιά του Πάρνωνος… Παντού θα προσφερθούν εδέσματα και θα στηθούν αναστάσιμα πανηγύρια…
Στην Κρήνη (τ. Αράχωβα) Αχαΐας την ημέρα τ’ άη Γιώργη, μετά το πέρας της λειτουργιάς, στο ξωκκλήσι του αγίου (που απέχει 4 χλμ. από το χωριό) θα γίνει το τοπικό έθιμο των καβαλλάρηδων. Συρρέουν γι’ αυτό το προσκύνημα τ’ αγίου ιππικοί όμιλοι απ’ όλην την Αχαΐα. Στο τέλος, ιππείς και προσκυνητές μεταβαίνουν στην πλατεία του χωριού, όπου ακολουθεί παραδοσιακό γλέντι, με δημοτική ορχήστρα… Το έθιμο αναφέρεται από τις αρχές του 20ού αι.
Μετά την Θεία Λειτουργία στο πανηγύρι του άη Γιώργη, στη μονή του άγιου στο Μάνεσι Αχαΐας, κάνουν την πατροπαράδοτη κουλούρα, προσφορά-τάμα κάθε χρόνο και κάποιου πιστού.
Στην Κόρινθο αναβιώνει το πρωί της Δευτέρας το έθιμο με τους καβαλάρηδες. Συγκεκριμένα, οι καβαλάρηδες με εικόνες του Αγίου Γεωργίου, οδηγούν την πομπή μέχρι την πλατεία όπου και πραγματοποιείται λειτουργία με θέα τον Κορινθιακό. Το έθιμο είναι ένα από τα γραφικότερα έθιμα που παραμένει αναλλοίωτο απ’ τη φθορά του χρόνου και αποτελεί ένα πολύτιμο στοιχείο της πολιτιστικής ταυτότητας της Κορίνθου.
Τήρησαν το έθιμο με τους καβαλάρηδες στον Άγιο Γεώργιο Κορίνθου.

ΗΠΕΙΡΟΣ
Στ’ Αι-Γιωργίτικα στο Καστρί Καλαμά Θεσπρωτίας ανήμερα του αγίου Γεωργίου, μετά την Θεία Λειτουργίαν στην εκκλησία του Αϊ-Γιωργιού και την καθιερωμένη αρτοκλασία, επισκετονται όλοι τραγουδώντας, όλα τα σπίτια του χωριού, αναβιώνοντας για μια ακόμη φορά το έθιμο της «βίζιτας» για τα Χρόνια Πολλά. Πίνοντας και κερνώντας τσίπουρο, μεζέδες και τσουγκρίζοντας κόκκινα αυγά, καταλήγουν όλοι στην πλατεία, στο καφενείο του χωριού, όπου η Αδελφότητα Καστρίου έχει έτοιμο το τραπέζι με ψητά αρνιά και μπόλικο κρασί. Ο χορός και το γλέντι κρατούν μέχρι αργά, όπως αρμόζει στην συγκεκριμένη μέρα. Υπόσχεση να ξανα-ανταμωθούν «και του χρόνου».

ΚΥΚΛΑΔΕΣ
Στην Ηράκλεια Κυκλάδων λατρεύουν τον άη Γιώργη τον Αράπη, γιατί η εικόνα του είναι ανάγλυφη σε μαύρη πέτρα πάνω. Τον θεωρούν προστάτη των ναυτικών. Οταν τους έπιανε τρικυμία, του έταζαν να του πάνε απ’ ό,τι είχαν φόρτωμα στο καράβι. Εριχναν απ’ το καράβι λίγο λάδι για να γαληνέψουν τα νερά – κι έλεγαν πως έβγαινε με το τουλούμι στο άγιασμά του, στην ακρογιαλιά.
Το πανηγύρι του Αγίου Γεωργίου, προστάτη του Πάνω Κουφονησιού, τελείται με λιτάνευση της εικόνας – περνά από τον παραλιακό δρόμο και συνοδεύεται σε όλο του μήκος της από καραβάκια. Σε όλην την διάρκεια της λιτανείας ανάβουν πυροτεχνήματα. Στον κόσμο προσφέρονται πατσάς ξιδάτος και κρέας με πατάτες ή μακαρόνια. Ακολουθεί γλέντι. Τα έξοδα αναλαμβάνει ο «πανηγυράς», δηλαδή κάποιος που τάχθηκε στον Άγιο.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Οι κούνιες στήνονται στα πασχαλινά πανηγύρια του αγίου Γεωργίου στα βλαχοχώρια της Δυτικής Μακεδονίας.
Και στο Λέχοβο Φλώρινας, επίσης, φτιάχνουν κούνιες για το καλό.
Σπουδαίος λαϊκός εορτασμός του αγίου Γεωργίου, γίνεται την επαύριον της θρησκευτικής εορτής του στο Νέο Σούλι Δαρνακοχωρίων Σερρών. Μετά την τέλεση της Θείας Λειτουργίας στην κεντρική εκκλησία της Κοιμήσεως, ιερείς και πανηγυριστές μεταβαίνουν στο παρεκκλήσι του αγίου, έξω απ’ το χωριό, όπου και νεκροταφείο. Εκεί τελείται αγιασμός, διανομή γάλακτος και λουκουμιών. Ακολούθως σχηματίζεται εκκλησιαστική πομπή, υπό μορφήν λιτανείας. Αυτής προηγείται έφιππος ιερέας, συνοδευόμενος από επίσης έφιππο επίτροπο της εκκλησίας! Ακολουθούν δύο νέοι που φέρουν επί ξύλου παλαιό σήμαντρο. Και μετά άλλοι, που κρατούν μπαϊράκια με σπαλλέτα (λάβαρα) επί των οποίων είναι προσδεδεμένες μεγάλες πολύχρωμες γυναικείες μανδήλες. Στο τέλος, μακρά σειρά παιδιών, τα οποία κρατούν εικόνες, τις οποίες προ ημερών είχαν παραλάβει από τις εκκλησίες του χωριού και είχαν τοποθετήσει στα εικονοστάσια των οικιών τους. Η πομπή αυτή προχωρά κυκλικά, υπό τους ήχους του σημάντρου, στα όρια της αγροτικής περιοχής του χωριού και όλοι οι συμμετέχοντες άδουν. Η λιτανεία στέκεται σε 4 σημεία: Στο Α., το Β., το Δ. και το Ν. του χωριού. Σε κάθε στάση ο ιερέας αναπέμπει δέηση και τοποθετεί τεμάχιο προσφόρου εντός οπής, που διανοίγει σε κορμό θαλερού δένδρου, ο παρακολουθών επίτροπος της εκκλησίας. Η κυκλική λιτανεία καταλήγει στο παρεκκλήσι του Προφήτ’ Ηλία, περί το οποίο γίνεται τρις περιφορά των εικόνων.

Η λιτανεία κατόπιν κατευθύνεται, υπό τις συνεχείς κωδωνοκρουσίες των εκκλησιών, και πάλι στο παρεκκλήσι τ’ άη Γιώργη, όπου επαναλάμβανεται τρίς η περιφορά. Οι συμπανηγυριστές μεταβαίνουν σε παρακείμενο χώρο, όπου συνεχίζουν με τοπικούς χορούς, με μουσική από ζουρνάδες και νταούλια, και χορεύουν ειδικούς της ημέρας χορούς, ενώ οι γυναίκες χορεύουν χορούς, χωρίς την συνοδεία οργάνων, παρά μόνον αδομένων ειδικών ασμάτων. Μετά την εκτέλεση του τελευταίου χορού γίνεται αναπαράσταση του θαύματος της δρακοκτονίας του αγίου Γεωργίου. Νέος, μεταμφιεσμένος σε άη Γιώργη (παραπάνω φωτογραφία), με κόκκινη χλαμύδα και κρατώντας δόρυ στο δεξί του χέρι, εμφανίζεται ξαφνικά, έφιππος επί λευκού ίππου, και τρέχει δια μέσου του πλήθους, προς παρακείμενη πηγή, όπου ενεφώλευε ο δράκος, ο παρακωλύων την ύδρευση του χωριού. Όταν φθάνει στην πηγή, αφήνει ελεύθερο το νερό να τρέξει ορμητικώς (εντός προκατασκευασμένης αύλακος) το οποίο φθάσει στους πανηγυριστές, οι οποίοι τότε ξαναρχίζουν τον χορό ζωηρότερα από πριν… Ο ιερέας ευλογεί όσους συμμετείχαν στην λιτανεία, τους «εικονισματάρηδες», όπως τους λεν. Ο εορτασμός λήγει με την διεξαγωγή αγωνισμάτων (αγώνας δρόμου, λιθοβολία, πήδημα), κατά τις απογευματινές ώρες…
«Δρακοκτονία»
Κάθε χρόνο στην γιορτή του Αγίου Γεωργίου, στο Νέο Σούλι Σερρών γίνεται αναπαράσταση της νίκης του Αγίου στην πάλη του με τον δράκο. Δυο μαυροφορεμένες κοπέλες οδηγούν τη βασιλοπούλα, που σύμφωνα με το μύθο είχε κληρωθεί για να θυσιαστεί από το θηρίο, στην πλατεία του χωριού. Σε μικρή απόσταση τοποθετείται ένα ομοίωμα του δράκου. Αμέσως μετά καταφθάνει ο Άγιος Γεώργιος πάνω σε ένα λευκό άλογο και με το κοντάρι του σκοτώνει τον δράκο και σώζει την βασιλοπούλα και το χωριό. Ακολουθεί γλέντι με χορό, κρασί και παραδοσιακό φαγητό.
Στην Ανθή Σερρών γίνονται αγώνες πάλης. Από την οθωμανοκρατία ακόμη, όταν τα παλληκάρια του χωριού, επάλευαν με τα πρωτοπαλλήκαρα των Τούρκων.
Στην Αρναία Χαλκιδικής… γίνεται το ζύγισμα. Ανήμερα τοποθετείται μια ζυγαριά, στον υπεραιωνόβιο πλάτανο της πλατείας. Και ζυγίζονται όλοι οι παρευρισκόμενοι για να αποδειχθεί ποιοι… νήστεψαν μέσα στην Σαρακοστή. Στον πιο αδύνατο δίνεται μια μεγάλη κατσαρόλα. Στον πιο παχύ, μια μικρή.
Στους Νέους Επιβάτες Θεσσαλονίκης αναβιώνει το έθιμο με την ονομασία Κοσί προς τιμή του Αγίου Γεωργίου. Περιλαμβάνει αυτοσχέδιο αγώνα δρόμου με την αθλοθέτηση συμβολικών δώρων για τους συμμετέχοντες και τις συμμετέχουσες, αφού πλέον συμμετέχουν στο αγώνισμα και γυναίκες. Το έθιμο τελούνταν στους Επιβάτες Ανατολικής Θράκης. Μετά την ανταλλαγή, οι πρόσφυγες από του Επιβάτες εγκαταστάθηκαν και δημιούργησαν στους Νέους Επιβάτες. Το δρώμενο είναι ενταγμένο στον Εθνικό Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας.

ΚΡΗΤΗ
Ονομαστό πανηγύρι του γίνεται στην Αση Γωνιά Αποκορώνου Χανίων. Μαζεύονται όλοι οι κτηνοτρόφοι της περιοχής, φέρνουν τα πρόβατά τους στην εκκλησιά του Αϊ-Γιώργη του Γαλατά για να πάρουν την ευλογία του.Τα ζώα, στολισμένα με τα πιο μελωδικά λέρια (κουδούνια), μαντρώνονται στην «κούρτα» έξω από την εκκλησία κι αρμέγονται ένα-ένα αφού τα ευλογήσει πρώτα ο παπάς. Το γάλα από το άρμεγμα χαρίζεται στους παρευρισκόμενους περαστικούς.
Στο μικρονήσι του Δία (σήμερα κακώς λέγεται παραφρασμένα… Ντία) οι ψαράδες, έχουν μια ιδιαίτερη σχέση με το εκκλησάκι του άη Γιώργη. Κατά την διάρκεια του χειμώνα, όταν η θάλασσα είναι φουρτουνιασμένη, οι ψαράδες βρίσκουν συχνάκις καταφύγιο στο λιμανάκι της Δία. Πιστεύουν ότι ο άγιος Γεώργιος τους προστατεύει τους χειμερινούς μήνες. Το μικρό εκκλησάκι του νησιού, ανηκει στην ενορία του Αγίου Γεωργίου του Πόρου.

ΒΟΡΕΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ
Ο Άγιος Γεώργιος είναι ένας αγαπημένος Άγιος των Λημνιών, για αυτό και τιμάται ιδιαίτερα στην Ανατολική Λήμνο. Πλήθος κόσμου συμμετέχει κάθε χρόνο στην αναβίωση του εθίμου των ιπποδρομιών, που γιορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα στο χωριό Καλλιόπη και έχει τις ρίζες του στην Τουρκοκρατία. Προς τιμήν του Αγίου, οι κάτοικοι του χωριού ετοιμάζουν τα άλογα τους για τον αγώνα, ενώ οι καβαλάρηδες φορούν τιμητικά ένα κόκκινο μαντήλι στο λαιμό τους. Τη διοργάνωση αναλαμβάνει ο Αθλητικός Ιππικός Εξωραϊστικός Σύλλογος «Κέρος» Καλλιόπης, με τη συνδρομή του Δήμου Λήμνου.
Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας στις ιπποδρομίες συμμετείχαν δυο ομάδες, μια Χριστιανών και μια μουσουλμάνων, οι οποίοι σεβάστηκαν το έθιμο. Μόνο στον πόλεμο του ΄40 είχε σταματήσει το έθιμο για δυο χρόνια, καθώς δεν υπήρχαν νέοι στο χωριό για να αγωνιστούν. Στις μέρες μας, οι κάτοικοι της Καλλιόπης και άλλων γειτονικών χωριών, εκτρέφουν και προπονούν άλογα, αποκλειστικά και μόνο για να λάβουν μέρος στις Ιπποδρομίες του Αγίου Γεωργίου. Ο νικητής στεφανώνεται στο προαύλιο της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου και βραβεύεται με ένα συμβολικό ποσό. Αμέσως μετά ανοίγει το χορό στο πανηγύρι που διοργανώνεται στην πλατεία του χωριού.
Ο Άγιος Γεώργιος είναι ένας αγαπημένος Άγιος των Λημνιών για αυτό και τιμάται ιδιαίτερα στην Ανατολική Λήμνο. Στο χωριό Ρεπανίδι βρίσκεται ο αρχαιότερος ναός της Λήμνου, ο οποίος είναι αφιερωμένος στον Αϊ Γιώργη και στο χωριό Καλλιόπη ήδη από τα χρόνια της τουρκοκρατίας τελούνται ιπποδρομίες προς τιμή του Αγίου. Μάλιστα στις ιπποδρομίες συμμετείχαν και Τούρκοι οι οποίοι τιμούσαν κι αυτοί τον Άγιο. Οι Τούρκοι κάποτε ενώ γιόρταζαν το ραμαζάνι τους κι είχαν πάει στο τζαμί στον Αϊ Υπάτη έχασαν τα άλογα τους. Καλλιοπίτες τους τα είχαν κλέψει. Επειδή όμως οι Καλλιοπίτες δεν είχαν που να τα κρύψουν, πήγαν στην παραλία του Κέρους, εκεί όπου υπήρχε ένα ξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου. Εκεί άφηναν τα άλογα να τρέχουν ανά ομάδες.

ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ
Στο Μαρμάρι Κω, όπου ο παλαιός Δήμος Ιππιέων, υπάρχει αρχαιοτάτη σχέση των κατοίκων με τα άλογα. Ανέκαθεν εκεί υπήρχαν ιπποφορβεία. Και κάθε άνοιξη γίνονταν επιδείξεις και αγώνες με αυτά. Τώρα, το ίδιο συνεχίζεται, επ’ ευκαιρία της γιορτής του άη Γιώργη…
Στην Κάρπαθο, όπου ο Γιώργος λέγεται Ωργής (< Γιωργής), πιστεύουν πως ό,τι κάνουν στη μέρα της γιορτής του θα πολλαπλασιαστεί. Ομως, στο ίδιο νησί, τάζουν και στ’ όνομά του, γιατί πιστεύουν πως ο άη Ωργής συνδέεται και με την… οργή του Θεού. Εδώ υπάρχει και το περίφημο ανδρικό μοναστήρι του άη Γιώργη των Βατσών.
Στην Κάσο, την μικρή αδελφή της Καρπάθου, λατρεύουν τον άγιο Γεώργιο της Βρύσης. Τον λένε έτσι γιατί κείται στη Βρύση, μετά το αεροδρόμιο, όπου και το μοναδικό τρεχούμενο νερό του νησιού. Υπάρχει και η ανδρική μονή του άη Γιώργη στις Χαδιές.
Στη Λέρο και την Αστυπάλαια πριν να σπείρουν, οι γεωργοί κάνουν αγιασμό στο σπόρο. Ο σπόρος μπαίνει μπροστά στην εικόνα του Χριστού και λέγεται «Ευχολόγι», το οποίο έπειτα ανακατεύεται με τον υπόλοιπο σπόρο. Πριν σπείρουν, ρίχνουν αγιασμό στο χωράφι και οι γυναίκες κάνουν τηγανίτες. Η σπορά πρέπει να αρχίσει με το γέμισμα του φεγγαριού.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ
Ιδιαίτερο το έθιμο τ’ άη Γιώργη στην Μητρόπολη Καρδίτσας με χορό και το μοναδικό αντιφωνικό τραγούδι τ’ άγιου, χωρίς την συνοδεία μουσικών οργάνων. Πέρασε στην Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της Ελλάδος.
Στην Οιχαλία Τρικκάλων η εορτή του άη Γιώργη τιμάται την τρίτη ημέρα της Λαμπρής.
Στα Μετέωρα υπάρχει ο άγιος Γεώργιος ο Μαντηλάς. Θα τον βρει εύκολα κανείς απ’ τα πολλά μανδήλια που κρέμονται απ’ τη σπηλιά, όπου είναι σφηνωμένη η μονή. Κάθε χρόνο στην γιορτή του οι πιστοί του αναρριχώνται στην μονή, αφιερώνουν νέα μαντήλια και παίρνουν τα παλαιά… Αλλά και στα «Μετέωρα της Κίνας», την πόλη Shanxi, την κτισμένη πάνω στο χείλος ενός απίστευτου γκρεμού, βρίσκουμε το ίδιο ακριβώς έθιμο!..

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΑΝΤΗΛΑΣ
Ανήμερα της εορτής του αγίου Γεωργίου αναβιώνει στο Καστράκι Καλαμπάκας το έθιμο των μαντηλιών, με επίκεντρο το εξωκλήσι του Αη Γιώργη του Μαντηλά.Κάτοικοι του χωριού, της περιοχής, αλλά και επισκέπτες από όλη την Ελλάδα, τιμούν τον άγιο προσφέροντας ένα μαντήλι και παίρνουν ένα κομμάτι ως φυλακτό από τα προηγούμενα μαντήλια, που έμειναν στο ερειπωμένο μοναστήρι.Τα κατεβάζουν ορειβάτες και όσοι καταφέρνουν να σκαρφλώσουν εκεί ψηλά, που είναι μια δύσκολη και ενίοτε επικίνδυνη ανάβαση, ενώ την ίδια στιγμή ανεβάζουν τα καινούργια μαντήλια.Ταυτόχρονα με το ανεβοκατέβασμα των μαντηλιών τελείται η Θεία Λειτουργία στο μικρό εκκλησάκι του αγίου Γεωργίου. Το έθιμο ξεκίνησε από πολύ παλιά όταν ένας Τούρκος στρατιώτης , έκοβε δέντρα στο δασάκι του αγίου Γεωργίου, που υπήρχε κάτω από το ομώνυμο ασκητήριο. Κατά τη διάρκεια της κοπής, ένας κορμός τον καταπλάκωσε, με αποτέλεσμα να τραυματιστεί σοβαρά. Τότε η γυναίκα του Τούρκου, έβγαλε το μαντήλι της (φερεντζέ) και το «έταξε» (χάρισε) στον άγιο για να γιάνει τον άντρα της. Αμέσως ένας κάτοικος του Καστρακίου ανέβασε το μαντήλι στο μοναστήρι και ο Τούρκος συνήλθε.

ΟΙ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΕΣ ΚΑΒΑΛΑΡΗΔΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ
Ο μεγαλομάρτυρας Άγιος Γεώργιος ο Τροπαιοφόρος αποτελεί γόνο της μικρασιατικής γης και συγκεκριμένα της Καππαδοκιας.
Γι’ αυτό άλλωστε τιμώνταν ιδιαίτερα στη Μικρά Ασία, τον ευλαβούνται ακόμη και σήμερα Μουσουλμάνοι, και κατ’επέκταση στις περιοχές όπου εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες στη μητροπολιτική Ελλάδα.
Οι πιο γνωστοί ναοί του Αγίου Γεωργίου στη Μικρά Ασία ήταν της Σμύρνης, της Προύσας, των Κυδωνιών και της Νεάπολης της Καππαδοκίας.
Στην πατρίδα του Αγίου Γεωργίου, την Καππαδοκια, συναντούμε τις πρώτες αγιογραφίες του έφιππου Αγίου Γεωργίου, αλλά και τραγούδια που τον εξυμνούν.
Στη Νέα Σελεύκεια Θεσπρωτίας, προς το τέλος του Εσπερινού, ξεκινούν καβαλάρηδες από το ναό του αγίου Γεωργίου, κρατώντας εικόνες (του αγίου Γεωργίου, της Αναστάσεως και άλλες) και τους ακολουθούν ιερείς και πιστοί.
Οι καβαλάρηδες του Άη-Γιώργη της Ν. Σελεύκειας είναι ένα έθιμο, που έφεραν από τον τόπο τους, το Ανεμούριο Μικράς Ασίας, πριν από 95 χρόνια, οι πρόσφυγες Μικρασιάτες
Στη θέση του ναού του αγίου Γεωργίου υπήρχαν παλαιότερα δύο σπίτια προσφυγικών οικογενειών.
Αυτές οι οικογένειες δώρισαν τα σπίτια και έγιναν ναός.
Σε ειδική προθήκη μέσα στο ναό σώζονταν σε ειδική προθήκη, μέχρι το 1979, οπότε ξέσπασε φωτιά και καταστράφηκαν.
Εξάλλου στα Σύβοτα, οι ιππείς μεταφέρουν την εικόνα του Άη-Γιώργη από τον ενορικαό ναό, που βρίσκεται στο κέντρο του χωριού, σε εξωκλήσι αφιερωμένο στον Άγιο, περίπου 7 χιλιόμετρα μακρύτερα, στη διαδρομή Πλαταριάς – Συβότων.
Φτάνοντας στο παρεκκλήσι περιφέρουν την εικόνα τρεις φορές γύρω από το εκκλησάκι και μετά την παραδίδουν στον ιερέα, ο οποίος ευλογεί τους «καβαλάρηδες». Το έθιμο έρχεται από πολύ παλιά και αναβιώνει την τελευταία 20ετία, οπότε και χτίστηκε το γραφικό εξωκλήσι.
Στην Ζαγορά Πηλίου Μαγνησίας, φτιάχνουν κούνιες και καθώς κουνιούνται, τραγουδούν:
Εγώ στο χωριό και τα φίδια στο βουνό…
Στην Σκύρο Βορείων Σποράδων Μαγνησίας έχει μεγάλη φήμη ο τοπικός άη Γιώργης, που είναι και πολιούχος του νησιού. Για την γιορτή του συνέρρεαν πλήθη, από την Σμύρνη κι από τους Αγίους Τόπους των χριστιανών ακόμη, απ’ όπου έφερναν άγιο μύρο στο νησί! Ετσι βγήκε και η παροιμιώδης φράση
«για συγγνώμη και για μύρο,
κίνησε να πας στην Σκύρο».
Είχε την φήμη του θαυματουργού. Γι’ αυτό του αφιέρωναν περιουσίες, που έφτασε κάποτε να έχει στην κατοχή του τα 2/3 του νησιού! Γι’ αυτόν το δημοτικό λέει:
Αγιε μου Γιώργη Σκυριανέ
μεγάλε και θαυματουργέ…

ΕΠΤΑΝΗΣΑ
Στους Οθρωνούς Διαποντίων νήσων γίνεται ένα ωραιότατο όσο και γραφικό πανηγύρι του άγιου, με τουφεκιές να πέφτουν καθ΄ όση ώρα λιτανεύεται η εικόνα του.
Στον Αίνο γίνονται ιπποδρομίες στ’ όνομά του. Ο νικητής πήγαινε με τ’ άλογο στην εκκλησιά και έπαιρνε για έπαθλο ένα αρνί.
Στη Ρόδο πριν το ξημέρωμα οι νοικοκυρές θυμιατίζουν και βάζουν τον σπόρο του σιταριού στο δισάκι μαζί με ένα σκόρδο, ένα κρεμμύδι και ένα καρύδι που κόβουν από την αρχιχρονιά. Στη Λάρδο της Ρόδου οι γεωργοί βάζουν τον σπόρο σε μία σκάφη και ανάβουν τρία κεριά, μέσα στο σπόρο ανακατεύουν λίγους καρπούς και σιτάρι που το έχουν φυλαγμένο από την προηγούμενη χρονιά. Κρατούν αυτό το μείγμα μαζί με ρόδι και το τρώνε όταν τελειώσει η σπορά.

ΘΡΑΚΗ
Στην Θράκη (γενικώς), την ημέρα τ’ άη Γιώργη, τρώνε ψητό αρνί. Δεν κοιμούνται έπειτα από το μεσημεριανό φαγητό, ανήμερα τ’ άη Γιωργιού, γιατί, λέει, έτσι «πουλούσαν τον ύπνο που είχαν αγοράσει το μεσημέρι της Κυριακής της Λαμπρής». Οι γυναίκες πάγαιναν και ζυγίζονταν στις ζυγαριές (των μύλων ή των φούρνων), για να δουν εάν πάχυναν ή αδυνάτισαν από τον χειμώνα…
Στη Μάνδρα Ξάνθης γιορτάζεται ο άγιος Γεώργιος ο Κουδουνάς. Λέγεται έτσι γιατί η περίφημη εικόνα του, που έχει έρθει από τους πρόσφυγες του Σέρντιβαν της Μ. Ασίας, είναι φορτωμένη με κουδουνάκια, τα οποία ξεκρεμώνται μόνο όταν ένα παιδί είναι άρρωστο και χρειάζεται τη βοήθεια του άγιου. Οταν το παιδί γίνει καλά επιστρέφει πίσω το κουδουνάκι στην εικόνα.
Το έθιμο των «πεχλιβανίδων»
Στην Ξάνθη, στο δημοτικό διαμέρισμα Ολβίου, η ημέρα του εορτασμού του Αγίου Γεωργίου είναι γεμάτη από πολιτιστικά δρώμενα. Από το μεσημέρι μια ομάδα ντόπιων, κρατώντας τα παραδοσιακά όργανα νταούλι και ζουρνά, γυρνούν στις γειτονιές του χωριού, προσκαλώντας τους κατοίκους να παρακολουθήσουν του αγώνες πάλης. Νεαροί παλαιστές από διάφορα μέρη της βόρειας Ελλάδας, οι λεγόμενοι «πεχλιβανήδες», συγκεντρώνονται σε έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο και παλεύουν, χωρισμένοι σε ζευγάρια. Φορώντας δερμάτινο παντελόνι, που το μαζεύουν μέχρι τα γόνατα και το δένουν σφιχτά στη μέση, παλεύουν μέχρι να ρίξουν κάτω τον αντίπαλο. Νικητής ανακηρύσσεται ο παλαιστής που θα καταφέρει να ρίξει τον άλλον, με τρόπο ώστε να ακουμπήσει την πλάτη του στο έδαφος ή αυτός που θα μπορέσει να κατεβάσει το παντελόνι του αντιπάλου του. Τα χρήματα που μαζεύονται από το κοινό, δίνονται «μπαξίσι» σε αυτόν που θα νικήσει. Το έθιμο λέγεται ότι αναπαριστά τη μάχη του Αγίου Γεωργίου με τον δράκο και ήρθε στην Ελλάδα από τους πρόσφυγες της Κωνσταντινούπολης.
Η μνήμη τ’ άγιου γιορτάζεται με ιδιαίτερη επισημότητα στο Σουφλί Έβρου, όπου φερώνυμος ναός του και ο άγιος θεωρείται ο προστάτης άγιος της πόλεως. Μεγάλο πανηγύρι στήνεται στον οικισμό Ταύρου Τυχερού. Επίσης, στον οικισμό Χαμηλό Σαπών. Τέλος, τ’ αγίου Γεωργίου εορτάζεται λαμπρά η ημέρα στην Πόρπη. Στον ναό του Αγ. Γεωργίου του Παλαιοκαστρίτη έγινε η στέψη του αυτοκράτορος Ιωάννη Καντακουζηνού, στις 26 Οκτωβρίου 1341.
Στις Καστανιές, γιορτάζουν τον άγιο τρεις ημέρες. Την παραμονή της γιορτής του, οι νοικοκυρές του ζυμώνουν 6 άρτους και τους πάνε απ’ το πρωί στην εκκλησιά. Τον ένα τον κρατά ο παπάς – οι άλλοι μοιράζονται. Οι γυναίκες, και κυρίως τα κορίτσια, σηκώνονταν χαράματα, ανήμερα της γιορτής του, για να του κόψουν γλωσσίτσες, πρασινάδες και ανθισμένα κλαδιά από καρποφόρα δένδρα, με τα οποία στόλιζαν τα σπίτια τους. Με τα μεγαλύτερα στάχυα των χωραφιών έπλεκαν κτενιές. Τις κρεμούσαν στον τοίχο και τις χάριζαν στον άη Γιώργη, για να τους δώσει καρπούς. Τα παλικάρια έκοβαν ένα μεσαίο κλαδί, με λίγα φύλλα στην κορφή, μελιάς ή μεσιάς και το έκαναν μπαϊράκι. Με το που τελείωνε η εκκλησιά, έβγαιναν με ζουρνάδες και νταούλια και γύρναγαν το χωριό, ενώ με τα μπαϊράκια χτύπαγαν τα παράθυρα. Οι νιόπαντρες κι οι αρραβωνιασμένες έδεναν σ’ αυτά τα μπαϊράκια τσεβρέδες. Οι γυναίκες άσπρο κεντημένο μαντίλι. Οι ηλικιωμένες κόκκινο μαντίλι ή άφηναν παράδες. Μόλις τέλειωνε ο γύρος του χωριού, τα παλικάρια μαζεύονταν στην εκκλησιά, και χτύπαγε η καμπάνα. Η εκκλησιά είχε αγορασμένα δυο πρόβατα, κουρμπάνια, για τον άγιο. Ο παπάς τα διάβαζε. Οποιος έσφαζε το πρώτο έπαιρνε την προβιά και τη συκωταριά – ο παπάς έπαιρνε, πάλι, την πλάτη. Το υπόλοιπο κρέας, κοβόταν κομματάκια και το έβραζαν σ’ ένα καζάνι με ρύζι. Ο παπάς ξαναευλογούσε το φαγί και κάθονταν όλοι στα χόρτα και το έτρωγαν. Μετά, τα παλικάρια στόλιζαν το δεύτερο πρόβατο και το τοποθετούσαν κάτω απ’ το μπαϊράκι. Τότε κατέβαιναν στ’ αλώνι με τραγούδια, όπου άρχιζαν οι αγώνες πάλης. Ο νικητής έπαιρνε το πρόβατο και τον καλύτερο τσεβρέ. Τον έδενε στο λαιμό του και γύρναγε τους χωρικούς κι έπαιρνε φιλοδωρήματα. Ο δεύτερος έπαιρνε όποιο τσεβρέ ήθελε. Οι υπόλοιποι τσεβρέδες κατέληγαν στην εκκλησιά, που τους πουλούσε για την ενίσχυση των σχολείων. Η δεύτερη μέρα, η αφιερωμένη στον άγιο Γεώργιο, περιλάμβανε μουσική, τραγούδια, χορούς και γλέντι με διφορούμενα πειράγματα.
Του Αγίου Γεωργίου εορτάζεται στο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου στον κάμπο Σαμοθράκης με παραδοσιακό γοργόβραστο κρέας και χορό μετά την πρωινή λειτουργία. Στο νησί είναι ο προστάτης των κεχαγιάδων (= κτηνοτρόφων). Εδώ υπάρχουν 25 γνωστά ξωκλήσια προς τιμήν του.
Ο άγιος ήταν ο πολιούχος της Σωζοπόλεως, όπου τον είχαν για πολύ θαυματουργό. Μαστίγωσε, λένε, έναν Τούρκο πασά, καθώς και τ’ αλόγατά του, που έσκασαν, γιατί τα μαστίγωνε όλην νύχτα ο άγιος, καβάλα στ’ άλογό του… Έτσι ο πασάς πήρε φοβισμένος τους στρατιώτες του και άφησε την πόλη…
Στο Κωστί ξημερώματα τ’ άη Γιώργη παίρνουν νερό απ’ την βρύση και λεν στα ζώα ότι τους το χαρίζει ο άγιος.
Στην Μπελάστιτσα Φιλιππουπόλης, υπάρχει ο άη Γιώργης της Ροδόπης, ο οποίος, κατά την παράδοση, ιδρύθηκε από τον ίδιο τον Αλέξιο Κομνηνό, το 1082! Το 1830 τον ανακαίνισαν οι μπογιατζήδες της Φιλιππουπόλεως. Το 1877 τον έκαψαν οι Τούρκοι, κατά τον Ρωσο-τουρκικό πόλεμο. Ξαναϊδρύθηκε, αλλά ξαναδιαλύθηκε, αυτήν την φορά οριστικά, μαζί με την μητρόπολη της Φιλιππουπόλεως και σήμερα δεν λειτουργεί πια…

ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ
Τον Άγιο Γεώργιο τον προσκυνούν χριστιανοί και μουσουλμάνοι…
Λαμπριάτικο έθιμο του Γκιούλ-μπαξέ της χερσονήσου της Ερυθραίας, κατάλοιπο των πρώτων χριστιανικών χρόνων όπου οι πτωχοί πιστοί εμοιράζοντο το φαγητό τους μετά την Θεία Λειτουργία, συνήθεια συνδεδεμένη με τις αρχαίες ελληνικές δοξασίες. Μετά την Μικρασιατική καταστροφή, οι Γκιουλμπαξιώτες πρόσφυγες εγκατεστάθησαν, κυρίως, στα Μελίσσια Αττικής, όπου κάθε χρόνο, ανήμερα της εορτής του αγίου Γεωργίου, αναβιώνουν το έθιμο των προγόνων τους. Φέρνουν, αρκετές ημέρες προ της εορτής, από τις Κονίστρες Καρυστίας Ευβοίας το «κτυπημένο» στάρι, απαραίτητο για το «κεσκέσι». Την παραμονή της εορτής και καθ’ όλην την νύκτα, βράζουν το μοσχαρίσιο κρέας και το στάρι μέσα σε μεγάλα καζάνια, και ανήμερα του αγίου, μετά την λειτουργιά, αρχίζει η διανομή του φαγητού. Ακολουθεί διασκέδαση με παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια στην τ. Πλατεία Αγ. Γεωργίου, νυν Πλ. Μικρασιατών.

Η μπαρόκ ανατολική αυλόπορτα της εκκλησίας, στο τέρμα της οδού Ντιλμπέρ. Κάθετα προς αυτήν διερχόταν η οδός Αγ. Γεωργίου, όπου προς τα δεξιά, πολύ κοντά, βρισκόταν η οικία της οικογένειας του Αδαμαντίου Κοραή.

Ο μακρύς φιδωτός δρόμος είναι η Ευρωπαϊκή Οδός και προς νότο η συνέχειά της, η οδός Γυαλιάδικων που τερματίζει στο Μεγάλο Μπεζεστένι. Αριστερά, ο Φραγκομαχαλάς με τα χαρακτηριστικά μακρόστενα κτήρια, τους βερχανέδες.

Η σκόλη τ’ Άη-Γιωργιού, που ήπεφτε πάντα μετά τη Λαμπρή, πότες τον Απρίλη και πότες το Μα, ήτανε σκεδό σα μια δεύτερη Λαμπρή. Τήνε τιμούσανε για πολύ μεγάλη γιορτή και παντού ηστένανε παναΰρι, με αρνιά ψητά ή κεσκέκι, γερό φαγοπότι και ξεφαντώματα, με παιχνίδια, τραγούδια, χορούς και κούνιες, που τσι λέγανε λέμπι. Τα γλέντια αυτά πιότερο ηγενούντοστε στσι εξοχές, μέσα στσι πρασινάδες, τα πούλουδα και τα δέντρα, που ήντουστε στην καλύτερή ντως ώρα. Μοναχά αν είχε μέσα στο χωριό γιά στην πόλη μεγάλη εκκλησιά τ’ Άη-Γιώργη, τότες ηκάνανε αυτού το παναΰρι, όπως στα Βουρλά, που ηγιόρταζε η δεύτερη εκκλησιά τση πολιτείας, στον Γκιούλμπαξε, που ηκάνανε το ξακουστό κεσκέκι (αντέτι που το συνεχίζουνε ακόμας οι Γκιουλμπαξώτες στα Μελίσσια), στο Μουρντουβάνι, που ‘χε και χωριό τ’ Άη-Γιωργιού, στον Τσεσμέ, που ηγιόρταζε το μοναστήρι, και σε πολλά άλλα μέρη. Άσε πια τη Σμύρνη, που η ωραιότερη εκκλησιά τσης ήτανε αφιερωμένη στον Άγιο Γιώργη. Εκειδά ηγενούντανε το σώσε στο μέγα παναΰρι του! Πήχτρα η εκκλησιά στη λειτουργιά, πήχτρα και τα κέντρα του «Και» κι αλλού, που ηβάνανε μπάλλους με παιχνίδια και μουζικάντηδοι και τραγουδιστάδες. Ο κόσμος αυτού μέσα ηδιασκέδαζε κι ηυκαριστιούντανε ώσαμε τα χαράματα. Τούτη τη μέρα στα χωριά ηματζεύανε και τ’ Άη-Γιωργιού τα πουλουδάκια γιά τ’ αγιωργίτικα, καταπώς ηλέανε το χαμομήλι, που το ‘χει βλοημένο –λέει– ο Άης Γιώργης, για ταύτος είναι φάρμακο και γιατρικό σε χίλια δυο παθήματα τ’ αθρώπου. Στην Κάτω Παναγιά του Τσεσμέ είχανε ένα ωραίο αντέτι την παραμονή τση γιορτής να γυρνούνε πόρτα-πόρτα οι ψαρτάδες κι οι άλλοι καλλίφωνοι τση γειτονιάς με εικονίτσες τ’ Άη-Γιωργιού στα χέρια και να λένε τ’ Άη-Γιωργιού τα κάλαντρα, κείνο το παμπάλαιο επικό τραγούδι με το δράκο, μαθές, που το λένε σε ούλα τα μέρη τση πατρίδας μας, για να παινέψουνε το λεβέντη Άγιο μας:

Άη μου Γιώργη αφέντη μου κι ασημοκαβαλάρη,
αρματωμένε με σπαθί και μ’ αργυρό κοντάρι,
στη δόξα και στη δύναμη θέλω ν’ σ’ αντιβάλω,
όπου σκοτώνεις το θεριό, το δράκο το μεγάλο.
Θεριό έχομε στον τόπο μας σ’ ένα βαθύ πηγάδι
κι αθρώποι το ταΐζομε κάθε πρωί και βράδυ
κι α’ δεν του δώσομ’ άθρωπο μια μέρα να δειπνήσει,
σταλιά νερό δεν έδινε τον τόπο να δροσίσει…

Ο κόσμος τσι κερνούσανε γλυκά και λογιού-λογιού γλιγουδάκια. Τ’ απόεμα τση γιορτής, όσοι δεν ηπηαίνανε σε βίζιτες και χαιρέτια, ηβολτετζάρανε με τσι βάρκες μέσα στο λιμανάκι του χωριού, με τραγούδια λαμπριάτικα και μαγιάτικα. Κι ήτανε ένα ωραίο πράμα να βλέπεις τόσες στολισμένες βαρκούλες γιομάτες με τσι πανηγυριστάδες να πηγαινόρκουνται σερίνικα μέσα στη θάλασσα!

Στα Σαράντα Δένδρα (Κίρκαγατς) της Μικρασίας ήταν όλα τα καταστήματα κλειστά τη μέρα της γιορτής του. Καταστήματα και χριστιανών και μουσουλμάνων. Αμφότεροι προσκυνούσαν και αφιέρωναν τάματα στην εικόνα του.
Κατά έναν παράδοξο τρόπο, στα νησιά του Μαρμαρά έχουν συνδέσει τον, κατά τ’ άλλα στεριανό, άγιο Γεώργιο τον Θαλασσινό ως προστάτη των ναυτικών και των ψαράδων και όχι τον άη Νικόλα! Οι Μαρμαρινοί για καλά ταξίδια πρώτα αφιέρωναν στη ντόπια Παναγιά (τη Στυλαρινή ή του Πύργου ή την Καστρέλα) κι έπειτα στον άη Γιώργη, στο καμάκωμα του οποίου εναντίον του δράκου έβλεπαν το καθημερινό καμάκωμα του ψαρά. Κι αυτό γιατί ήταν αδύνατο να φανταστούν τον αγαπημένο τους άγιο διαφορετικό από αυτούς.

Βέβαια, οφείλουμε να πούμε πως, ο άη Νικόλας γιορταζόταν σαφώς στα νησιά του Μαρμαρά: Τα σπίτια (κυρίως ναυτικών και ψαράδων) έμεναν ανοιχτά, οι επισκέψεις και τα τραταμέντα έδιναν και έπαιρναν. Εικόνισμά του έβρισκες σ’ όλα τα μαρμαρινά καράβια. Και καντίλι που έκαιγε άσβηστα μπρος στην εικόνα του σ’ όλα τα σπίτια των που ταξίδευαν στις θάλασσες. Αλλά εκκλησιά αφιερωμένη σ’ αυτόν υπήρχε μόνο στην Γαλλιμή, έξω απ’ το βυζαντινό μοναστήρι του Αγίου Νικολάου στην Γένα.
«Στα παράλια της Προποντίδας και στα νησιά του Μαρμαρά (Καλόλιμνος, Κούταλη, Αφυσιά, Αλώνη ή Πασαλιμάνι και Μαρμαράς ή Προκόννησος), ο Άη-Γιώργης είναι ο κατ’ εξοχήν αγαπημένος Άγιος και η λατρεία του, από άποψη σπουδαιότητας, έρχεται τρίτη μετά από εκείνην του Ιησού και της Παναγίας. Δεν υπήρχε πόλη ή χωριό στην Προποντίδα που να μην τιμά με ναό, κεντρικό ή ενοριακό ή ξωκκλήσι, τον άη-Γιώργη, μια και σ’ αυτά τα μέρη εθεωρείτο, πέραν των άλλων ιδιοτήτων του, και ως προστάτης των ναυτικών, περισσότερο κι απ’ αυτόν τον άη-Νικόλα. Εικόνισμά του υπήρχε πάντα στα μαρμαρινά καράβια και τις μέρες της γιορτής του κινούσαν οι Μαρμαρονησιώτες γκεμιτζήδες για ταξείδια μακρινά, πέραν της Προποντίδας. Ενδεικτικό της γενικευμένης λατρείας του αγίου και της επιζητούμενης προστασίας του στα πλεούμενα»
Οι Μαρμαρινοί καραβοκύρηδες ζωγράφιζαν ή σκάλιζαν απαραίτητα στη γκάγκα της σαντάλας τους τη μορφή του άη Γιώργη.
«Στης σαντάλας μας ντη γκάγκα
άη-Γιώργης με ντη χάρμπα»

Οι γυναίκες τον κεντούσαν στα εργόχειρα της προίκας, στα υφαντά του αργαλειού, στα μεταξωτά μεσάλια, με τα οποία στολίζανε τα κάδρα, τις καμάρες (οντάδες) των σπιτιών. Σε ένα άλλο τους τραγούδι, οι Προικοννησιώτες προσεύχονται και τάζουν στον άη Γιώργη τον Θαλασσινό τους, για καλό ταξίδι:
Αη Γιώργη καβαλλάρη
να φυλάεις το καράβι…

Και οι Μαρμαρινές κοπελιές, που μένουν πίσω, καρτερώντας τον καλό τους, τάζουν τ’ άη Γιώργη και του Χριστού να γυρίσει γερός:
Τ’ άη Γιωργή τάζω κερί και του Χριστού λαμπάδα
να φέρουν το πουλάκι μου αυτή την εβδομάδα.

Ως και αυτήν την δρακοκτονία οι Μαρμαρινοί την έφεραν στα «θαλασσινά» μέτρα τους:
Τ άη Γιωργή τη βραδυνή, τ΄ άη Γιωργή το βράδυ
βασιλοπούλα αρμάτωνε ολόχρυση φεργάδα
βάζει πανιά μεταξωτά και ξάρτια μπιρσιμένια
βάζει τιμόνι μάλαμα και τα κουπιά ΄σημένια
και γκρεμιτζάκια διαλεχτά κι από σχολειό βγαλμένα.
Του ρήγα γιος σαν τόμαθε φεργάδες αρματώνει
και μέσα στ΄ αρτσιπέλαγο] πάγει την κοντοσώνει:
«Σουλτάνα, μάινα τα πανιά, σουλτάνα ρίχτα κάτου,
σουλτάνα δώσμ΄ ένα φιλί και πάμε μια φεργάδα
θέλεις τη χρυσοπράσινη, θέλεις την ΄ξογαλάζια,
θέλεις την ΄ξοκινήκατε, που μ΄ απατός μου μέσα;
Ας έπεφτα στη θάλασσα κι ας έμπλεχα στο κώμα
κι ας έπαιρνα ένα φιλί κι ας είχα ΄γώ το κρίμα».
«Φρόνιμο σ’ είχα ρήγα γιε κι άσχημα συντυχαίνεις
και μέσα στ’ αρτσιπέλαγος σαν τι φιλί γυρεύεις;
Ας βγούμ΄ έξω στη στεργιά κι όποιος νικήσ΄ ας πάρει».

Το τραγούδι κλείνει με την παραλλαγή της ευχής «Ηλιε μ΄, τρήλιε μ΄» – σαφέστατη παραπομπή στο αρχέγονο κύτταρο, στην ηλιακή λατρεία του απολλωνείου φωτός.

Η παραλλαγή της Γαλλιμής έχει ως εξής:

Τ’ άη Γιωργιού τη βραδυνή, τ΄ άη Γιωργιού το βράδυ
βασιλοπούλα αρμάτωνε ολόχρυσο φρεγάδι.
Βάνει μεταξωτά πανιά και ξάρτια μπιρσιμένια
και το τιμόνι μάλαμα και τα κουπιά ΄σημένια.
Παίρνει ναυτάκια διαλεχτά και πολυχαϊδεμένα.
Του ρήγα γιος σαν τ΄ άκουσε φραγάδες αρματώνει
και μέσα στ΄ αντιπέλαγος πάει και τηνε στήνει.
Μέσα στο ατντιπέλαγος, στης Ρόδος το κανάλι
εκεί την επλησίασε κι είχε χαρά μεγάλη:
«Σουλτάνα μάινα τα πανιά, σουλτάνα πάρτα κάτω,
σουλτάνα δώσ΄ μου ένα φιλί και πάρ΄ ένα φραγάδι,
θέλεις πάρε το πράσινο ή θέλεις το γαλάζιο
θέλεις το χρυσοκόκκινο, πούμαι απατός μου μέσα;».
«Φρόνιμο σ΄ είχα ρήγα γιε κι άσχημα συντυχαίνεις
και μέσα στ΄ αντιπέλαγος σαν τι φιλί γυρεύεις;
Αντε να βγούμε στη στεργιά και ποιος νικήσει ας πάρει».

Η παραλλαγή της Γαλλιμής κλείνει με το στίχο:

Ολων υγειά μας και χαρά και φέτο και του χρόνου.
Και το τραγούδι σώστηκε και δίετε νάβρετ΄ άλλο.
Για πείτε το για να το πω, γι’ αρχέβω και το λέγω
κι ανίς κι αρχέψω να το πω πολλές καρδιές θα κάψω.
Θα κάψω ναύτες στο κουπί, ραφτάδες στο βελόνι,
θα κάψω και τους μαραγκούς που φτιάχνουν τα καράβια,
που ξενιτεύουν τα παιδιά τα όμορφα παλικάρια,
θα κάψω και τους μαραγκούς που φτιάχνουν τα καΐκια,
που ξενιτεύουν τα παιδιά και κλαίγουν τα κορίτσια.
Του χρόνου τέτοιονε καιρό πάλι ν΄ ανταμωθούμε
και το τραγούδι τ΄ άη Γιωργιού χαρούμενο να πούμε
να βγάλν΄ οι γριπαροί κολιοί και τα καράβια κιάρι
κι εμείς οι καλορίζικες οκάδες το μετάξι.

«ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΚΟΥΔΟΥΝΑΣ-ΠΡΙΓΚΙΠΟΣ»

Στην Προποντίδα, στη θάλασσα του Μαρμαρά, βρίσκονται τα πανέμορφα Πριγκηπόνησα. Το μεγαλύτερο και ωραιότερο από όλα είναι η Πρίγκηπος. Στην κορυφή του νότιου και υψηλότερου λόφου της δεσπόζει επιβλητικά ένα από τα πιο γνωστά ελληνορθόδοξα μοναστήρια, η φημισμένη Μονή του Αγίου Γεωργίου του Κουδουνά. Χιλιάδες πιστοί, όχι μόνο χριστιανοί, αλλά και πολλοί μουσουλμάνοι, προσέρχονται κάθε χρόνο στη μνήμη του Αγίου Γεωργίου και περιμένουν υπομονετικά ατελείωτες ώρες, προκειμένου να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα του, ζητώντας του να εισακούσει τις παρακλήσεις τους.

Κατά την παράδοση, το μοναστήρι ιδρύθηκε το 963 μ.Χ., επί αυτοκράτορος Νικηφόρου Β’ Φωκά. Η εικόνα του Αγίου Γεωργίου του Κουδουνά δόθηκε ως δώρο από τη γυναικεία μονή της Ειρήνης της Αθηναίας. Αργότερα, το 1204, η μονή δέχθηκε επιδρομή από τους Σταυροφόρους της Δ’ Σταυροφορίας, και το 1302 καταστράφηκε από φωτιά. Ωστόσο, οι μοναχοί κατάφεραν να διασώσουν ορισμένα κειμήλια και μαζί και την εικόνα του Αγίου Γεωργίου, τα οποία εν συνεχεία έκρυψαν σε δυσπρόσιτη περιοχή.

Η εικόνα του Αγίου Γεωργίου παρέμεινε εκεί χωρίς να υποστεί καμία φθορά μέχρι τη θαυματουργή εύρεσή της από έναν βοσκό. Σύμφωνα με τον θρύλο, ο βοσκός είδε στον ύπνο του τον Άη Γιώργη που του ζήτησε να ανέβει στον λόφο για να τον βρει. Του είπε να σκάψει εκεί όπου θα άκουγε κουδούνια να ηχούν. Έτσι και έγινε. Ο βοσκός ακολούθησε όσα του είπε ο Άγιος. Ανέβηκε στον λόφο και, όπως υπέδειξε ο Άγιος, βρήκε την εικόνα του που είχε τον λαιμό του αλόγου του στολισμένο με αληθινά κουδουνάκια κρεμασμένα σε αλυσίδα τα οποία φυλάσσονται, έως και σήμερα, πάνω στην εικόνα του Αγίου στην ιερά μονή του στην Πρίγκηπο.

Στη συνέχεια, ο βοσκός επανίδρυσε τη μονή προς τιμήν του Αγίου. Από τότε δίνονται στους χιλιάδες προσκυνητές κουδουνάκια ως ευλογία του Αγίου τα οποία, με τη χάρη του, θαυματουργούν. Το έθιμο του ταξίματος στον Άγιο Γεώργιο Κουδουνά είναι ευρύτατα διαδεδομένο και η φήμη του ξεπερνάει τα όρια του όμορφου νησιού της Πριγκήπου αλλά και όλων των Πριγκηπονήσων, φέρνοντας όλο τον χρόνο πλήθη πιστών στο ιστορικό Μοναστήρι και στη χάρη του Αγίου προστάτη του!

Οι πιστοί ευλογούν στην εικόνα του αγίου Γεωργίου του Κουδουνά μικρά κουδουνάκια, που είτε μοιράζονται από τη μονή είτε τα φέρνουν οι ίδιοι, παρακαλώντας τον να τους ενισχύσει και να δώσει ίαση, λύτρωση και παρηγορία σε ό,τι τους απασχολεί ή τους ταλαιπωρεί. Εν συνεχεία, φορούν το ευλογημένο κουδουνάκι πάνω τους ή στον άνθρωπο για τον οποίο έχουν προσευχηθεί και με ευλάβεια περιμένουν να τους επισκεφτεί η χάρη του Αγίου και να τους ελεήσει. Όταν, μετά από λίγο ή περισσότερο καιρό, το πρόβλημά τους λυθεί και αποκατασταθεί, έρχονται ξανά προσκυνητές στον Άη Γιώργη τον Κουδουνά και φέρνουν πίσω το τάμα τους, δηλαδή το κουδουνάκι που είχαν ευλογήσει και το κρεμούν στην εικόνα του ευχαριστώντας τον για τη βοήθειά του.

Τα θαύματα του Αγίου είναι πολλά. Ο Άγιος δεν ξεχωρίζει τους πιστούς. Δεν ικανοποιεί μόνο τα θελήματα των Ρωμιών που του έτρεφαν ανέκαθεν μεγάλη ευλάβεια. Όποιος απευθύνεται σε Εκείνον λαμβάνει τη Θεία Χάρη. Έτσι εξηγείται η μεγάλη προσέλευση αλλοθρήσκων στο Μοναστήρι απ’ όλη σχεδόν την Τουρκία. Τούρκοι προσκυνητές -γυναίκες, άντρες και παιδιά- ανεβαίνουν προς το μοναστήρι. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Μουσουλμάνοι δεν χρησιμοποιούν για τα τάματά τους τα κουδουνάκια των ρωμιών αλλά καρουλάκια κλωστής την οποία ξετυλίγουν στη διαδρομή, συγκρατώντας τη στα δέντρα ή σε πέτρες, μέχρι να φτάσουν στην είσοδο της εκκλησίας.

Δεν επιτρέπεται να μιλάνε όσο ανεβαίνουν. Μπορούν να μιλήσουν μόνο στην επιστροφή, όταν θα έχουν αφήσει την ευχή και το τάμα τους στον Άγιο. Μόνον έτσι πιστεύουν πως θα τους ακούσει ο Άγιος και θα πραγματοποιήσει την ευχή τους. Ο καθένας γράφει ό,τι θέλει σε ένα χαρτάκι και το αφήνει στον Άγιο. Πολλοί θα επιστρέψουν σε σύντομο χρονικό διάστημα για να ευχαριστήσουν τον Άη-Γιώργη που άκουσε την προσευχή τους και ικανοποίησε την επιθυμία τους ή βρήκε λύση στο πρόβλημά τους και ας είναι αλλόθρησκοι. Έτσι ο ένδοξος Αη Γιώργης της χριστιανοσύνης είναι ένας άγιος οικουμενικός που η προστασία του σκεπάζει ολόκληρο τον κόσμο και όλους τους ανθρώπους που προσέρχονται με πίστη και ευλάβεια στη χάρη του! Το προσκύνημα στον Αη Γιώργη τον Κουδουνά γινόταν συνήθως στην εορτή του οπότε συνέρρεε στη μονή πλήθος πιστών και ακολουθούσε το ξακουστό «Αγιωργίτικο πανηγύρι» που κρατούσε μέρες.

Στην Τουρκία, άλλωστε, η 23η Απριλίου αποτελεί επίσημη αργία αφιερωμένη στα παιδιά. Έτσι, το πλήθος μπορεί να προσέλθει στο νησί χωρίς να χρειασθεί να πάρει άδεια από την εργασία του. Παλαιότερα, έταζαν στον Άγιο μόνον ανθρώπους που αντιμετώπιζαν νοητικές και ψυχικές ασθένειες. Με τον καιρό, με τα αναρίθμητα θαύματα, τα τάματα στον Άγιο Γεώργιο τον Κουδουνά γενικεύτηκαν και πλέον αφορούν κάθε ανάγκη ή ασθένεια ή βάσανο που βαραίνει τους ανθρώπους.

Την παράδοση αυτή, που κρατάει εδώ και αιώνες, συνεχίζει σήμερα και στην Ελλάδα ο εν Αθήναις Σύλλογος Πριγκηπιανών «Άγιος Γεώργιος ο Κουδουνάς», που εδρεύει στο Παλαιό Φάληρο Ν. Αττικής και έχει μέλη του τους Πριγκηπιανούς που ήρθαν στη χώρα μας κυρίως μετά τα Σεπτεμβριανά του 1955 και τις απελάσεις του 1964, αλλά και ρωμιούς που προέρχονται από την άλλοτε πολυπληθή Πολίτικη κοινότητα των Πριγκηπονήσων και της Πόλης.

Το έθιμο με τα τάματα και τα κουδουνάκια του Αγίου Γεωργίου του Κουδουνά είναι ευρύτερα γνωστό στον ελλαδικό χώρο ακόμα και από πιστούς που δεν έλκουν την καταγωγή τους από την Πρίγκηπο.

ΠΟΝΤΟΣ
Στον Πόντο τον ευλαβούνται πολύ. Αισθάνονται ασφάλεια όταν βλέπουν τον άη Γιώργη βιγλάτορα.
Ο άγιος Γεώργιος του Μεταλλείου Πόντου εορταζόταν με ιδιαίτερη λαμπρότητα: Λες και χτυπούσε συναγερμός! Μουσικά όργανα, πυροβολισμοί στον αέρα και αφιερώματα στην εικόνα του άγιου, κατέκλυζαν τον ναό. Οι μαθητές έψαλλαν διάφορα άσματα και οι πιστοί προσέφεραν σ’ αυτούς χρήματα, που πήγαιναν για τις ανάγκες του σχολείου. Συγκεντρωνόταν ένα αρκετά μεγάλο ποσό: 15-20 χρυσές λίρες!.. Αλλά και οι Τούρκοι μουσουλμάνοι ερχόντουσαν την ημέρα εκείνη στην πανήγυρη του άγιου. Ειδικά εκείνοι που είχαν στο σπίτι άρρωστο με ανίατη ασθένεια. Οι ίδιοι έλεγαν ότι πολλοί εξ αυτών, ως εκ θαύματος, έγιναν καλά…
Ο άγιος Γεώργιος και ο στρατός
Ο άγιος είναι ο προστάτης του στρατού ξηράς και ως εκ τούτου τον τιμά ιδιαίτερα το πεζικό. (Λαμπρές γιορτές, που αποτελούν πια παράδοση, διοργανώνουν προς τιμήν του η 12η Μεραρχία στο στρατόπεδο «Πατσούκα» Αλεξανδρούπολης, η 7η Ταξιαρχία Μ/Κ στο στρατόπεδο «Δελαγραμμάτικα» Προβατώνα, η 50ή Ταξιαρχία στο Πρωτοκκλήσι, κ.ά.). Προστάτης τόσο στρατευμάτων όσο και χωρών. Επειδή ο βίος του είναι στρατιωτικός, θεωρείται προστάτης του Πεζικού και του Ελληνικού Στρατού Ξηράς, ενώ είναι και ο προστάτης Άγιος της Αγγλίας. Επίσης, θεωρούνταν Άγιος προστάτης των Σταυροφόρων, οι οποίοι έφεραν στη Δύση το λείψανό του από την Παλαιστίνη, καθώς επίσης και των Προσκόπων.
Ο Άγιος Γεώργιος είναι, επιπλέον, Άγιος της Καθολικής, της Αγγλικανικής, της Ορθόδοξης, της Λουθηρανικής και της Αρμενικής Εκκλησίας, καθώς και προστάτης Άγιος των χριστιανών της Παλαιστίνης, της Βηρυτού, της Γεωργίας, του βουλγαρικού στρατού.
Λατρεύεται ιδιαίτερα από τους Σαρακατσάνους (νομάδες της ηπειρωτικής Ελλάδας) αλλά και από Πομάκους της Θράκης. Στην εκκλησία που είναι αφιερωμένη στη μνήμη του, στην Πρίγκηπο, χιλιάδες Τούρκοι προσέρχονται κάθε χρόνο να προσκυνήσουν την εικόνα του. Πολλοί είναι οι προσκυνητές και στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου, στο Φανάρι, όπου διασώζονται κειμήλια ανεκτίμητης αξίας, όπως ο Πατριαρχικός Θρόνος και ο Άμβωνας.
Πλήθος τα προσωνύμια του Αγίου είτε από ευλάβεια είτε από κάποιο θαύμα ή και από άλλη αιτία:
*Ο Αέρις στο Όφι του Πόντου, παλαιά, όπου οι Τούρκοι τον έλεγαν Αέρτς, ο Ζαντών, δηλαδή Άγιος Γεώργιος ο τρελός, γιατί τους τιμωρούσε αφαιρώντας τους τα μυαλά.
*Ο Αράπης ή Αρακλειανός (Ηρακλειανός), στη Θράκη, επειδή θαυματουργή εικόνα του βρισκόταν στην Ηράκλεια της Προποντίδας. Αράπη μάλιστα γιατί ο Άγιος παρουσιάζεται μαύρος σε αυτήν την εικόνα, ανάγλυφη από μαύρη πέτρα, ή από σκληρό ξύλο.
*Ο Κουδουνάς στην Πρίγκηπο, γιατί η εικόνα του Αγίου βρέθηκε από έναν βοσκό, καθώς ήταν σκεπασμένη από μια αρμαθιά κουδούνια σύμβολα της παραφροσύνης, την οποίαν όλοι πιστεύουν ότι θεραπεύει.

*Στο Θησείο, ο Ακαμάτης, επειδή οι Τούρκοι δεν επέτρεπαν να τελείται στην εκκλησία του Θεία Λειτουργία παρά μόνο στην εορτή του, στις 23 Απριλίου.
*Ο Αϊ-Γιώργης ο Γοργός στην Καστοριά, γιατί σπεύδει ταχέως σε βοήθεια όσων τον επικαλούνται.
*Ο Αϊ-Γιώργης Καππαδόκης, από τον τόπο καταγωγής του και πατρίδα του πατέρα του και Παλαιστίνιος, από τον τόπο καταγωγής της μητέρας του.
*Ο Αϊ-Καλλάρης, στην Κάσο και Αϊ-Καβαλάρης, επειδή είναι έφιππος.
*Ο Βάρδας, ο Γεωργιανός, ο Επιτειδιώτης, ο Καστρενός, ο Κιουρτζής, ο Κλεφτογρασιάς, ο Διασορίτης, ο Ζούρος, ο Κρασάς, ο Μεθυστής, ο Πέρσης, ο Σκυριανός, πολιούχος του νησιού, ο Φουστανελάς, πολιούχος των Ιωαννίνων, ο Φτωχός, ο Χατζής, ο Αϊ-Στρατηγός, ο Ψαροπιάστης, ο Φανερωμένος, ο Πεταλωτής.
Γνωμικά και Παροιμίες για τον Αϊ Γιώργη
Πλήθος τα γνωμικά και οι παροιμίες που αναφέρονται στον Άγιο:
*«Αϊ-Γιώργη, βοήθα μου, σείε κι εσύ τα πόδια σου», λένε στην Κρήτη.
*«Από τ’ Αϊ-Γιωργιού και πέρα δώσ’ του φουστανιού σου αέρα» λένε στη Μεσσηνία.
*«Αϊ-Γεώρις να βοηθά σε», είναι γνωστή ευχή των Ποντίων οι οποίοι θεωρούν τον Άγιο σύμβολο της λεβεντιάς και της ανδρείας και αναφέρουν για ένα νέο και όμορφο παλληκάρι: «Ένα παλικάρι ίσια μ΄εκεί απάν’, έμορφον σαν τον Αέρτς».
Η φήμη του Γεωργίου διαδόθηκε σε όλη την Ανατολή. Ήδη, τον 4ο αιώνα υπήρχαν στη Συρία ναοί με το όνομά του, ενώ στην Αίγυπτο είχαν χτιστεί προς τιμήν του 40 ναοί και 3 μοναστήρια. Στην Κωνσταντινούπολη αναφέρεται ναός του Γεωργίου, ήδη, από την εποχή του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Οι εκκλησιαστικοί ποιητές, όπως ο Ρωμανός ο Μελωδός, του αφιέρωσαν θριαμβευτικούς ύμνους και εγκώμια, ανακηρύσσοντάς τον «Αστέρα πολύφωτον, ώσπερ ήλιον λάμποντα», «Πρωταθλητάρχην και πρωτοστράτηγον και μέγαν ταξιάρχην της πίστεως» και της «πίστεως υπέρμαχον και μάρτυρα αήττητον και νικητήν θεόστεπτον», «περιφρουρούντα το εν θαλάσση πλέοντα, τον εν οδώ βαδίζοντα και τον εν νυκτί κοιμώμενον», μεγαλομάρτυρα τροπαιοφόρον, του οποίου, «το θαυμάσιον αυτού όνομα εν πάση τη γη άδεται».
Το απολυτίκιο του Αγίου Γεωργίου:
Ως των αιχμαλώτων ελευθερωτή
και των πτωχών υπερασπιστής,
ασθενούντων ιατρός, βασιλέων υπέρμαχος,
τροπαιοφόρε, μεγαλομάρτυς Γεώργιε,
πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ
σωθήναι τα ψυχάς ημών.

ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΑΙ ΓΙΩΡΓΗ

«Του Αη Γιώργη ( Ederlezi )»

Απ’ τους ώμους να/ η άνοιξη περνά
γύρω φτερουγίζει/ ξεχνάει εμένα.

Μέρα της χαράς/ ποια ζωή φοράς
δρόμο δρόμο παίρνεις / χωρίς εμένα.

Τ’ ουρανού πουλιά/ πάρτε με αγκαλιά
το βουνό γεμίζει/ κεριά αναμμένα.

Να κι η Πούλια, ξημερώνει,/ το Θεό παρακαλώ
μα το φως που δυναμώνει/ δε μου φέρνει, δε μου φέρνει
‘κείνον π’ αγαπώ.

Τ’ όνομά του ανθός / ευωδιάς βυθός
πείτε στα κορίτσια/ να μην το λένε

Μέρα σαν κι αυτή/ στου Αη Γιωργιού τ’ αφτί
που όλα τα τραγούδια / γι’ αγάπη κλαίνε.

(Μουσική: Goran Bregovic- Στίχοι: Λίνα Νικολακοπούλου
Πρώτη εκτέλεση: Άλκηστις Πρωτοψάλτη)

(-Το «Εντερλέζι» είναι ένα δημοφιλές παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι της μειονότητας των Ρομά στα Βαλκάνια.

Το τραγούδι πήρε το όνομά του από το Εντερλέζι, μια γιορτή για την άνοιξη, ξεχωριστής σημασίας για τους τσιγγάνους Ρομά στα Βαλκάνια (και σε άλλα μέρη του κόσμου). Αυτή η γιορτή γιορτάζει την επιστροφή της άνοιξης. Ederlezi είναι το όνομα τσιγγάνων για τη σερβική και βουλγαρική γιορτή του Αγίου Γεωργίου που γιορτάζεται στις 6 Μαΐου (αφού στις περισσότερες σλαβικές χώρες εξακολουθούν να χρησιμοποιούν το παλαιό ημερολόγιο ή, με το νέο ημερολόγιο, στις 23 Απριλίου).

Το τραγούδι έγινε διάσημο όταν χρησιμοποιήθηκε στην ταινία Ο καιρός των Τσιγγάνων, του Εμίρ Κουστουρίτσα, με την εκδοχή του Γκόραν Μπρέγκοβιτς (με τον τίτλο Ederlezi (Scena Djurdjevdana Na Rijeci)). Το τραγούδι κυκλοφόρησε και με ελληνικούς στίχους, με τίτλο «Του Αϊ Γιώργη», από τον Μπρέγκοβιτς και την Άλκηστη Πρωτοψάλτη το 1991. Τους ελληνικούς στίχους έγραψε η Λίνα Νικολακοπούλου.)

«Άι Γιώργης»

Ταξίδι απ’ τα Επτάνησα/ κι η Σαλονίκη μάγισσα.
σε κράτησε δικό της/ Βρήκε η αγάπη αφορμή
– διάλεξε τη σωστή στιγμή -/ πήρε το μερτικό της.

Δίπλα σου που μεγάλωσα/ πόσες φορές καμάρωσα
το φως που ‘χε η καρδιά σου./ Την περηφάνια της ματιάς
τη μυρωδιά της αγκαλιάς/ την τρυφερότητά σου.

Ποιος περνάει έξω στο δρόμο/ μ’ ένα σύννεφο στον ώμο.
Άι-Γιώργης που γυρίζει τραυματίας/ το ’40 απ’ τα βουνά της Αλβανίας.
Ποιος κρατάει εκεί στα αστέρια/ την Πανσέληνο στα χέρια.
Άι-Γιώργης να μου φέγγει κάθε νύχτα/ της ζωής του το λαμπρό εν τούτω νίκα.

Πάλευες πάντα τον καιρό/ μα είχες γυναίκα θησαυρό
κι άντεξες το τιμόνι./ Κι αν στη ζωή τα πάντα ρει
ακούω το βήμα σου βαρύ/ στης μνήμης μου τ’ αλώνι.
(Στίχοι: Φίλιππος Γράψας- Μουσική: Λουδοβίκος των Ανωγείων
Πρώτη εκτέλεση: Μαριώ)

Ωδή στον Αη Γιώργη – Τραγούδι Σκύρου
Άγιε μου Γιώργη Σκυριανέ, μεγαλομάρτυρα τρανέ
και του νησιού καμάρι – ασημένιε καβαλάρη.
Ψηλά ειν’ τα σκαλοπάτια σου, στο βράχο τα παλάτια σου
και κάθεσαι στα κάστρα σα να γειτονεύεις τ’ άστρα.
Ψηλές καμπάνες του Άη Γιωργιού σημαίνουν δώ τσαι πάν’αλλού
Όταν σιγανοχτυπάτε στα ουράνια μας πάτε
Στο περιβόλι του Άη Γιωργιού ακούω λάλημα πουλιού
Στης λεμονιάς τα κλώνια κελαηδούν γλυκά τ’αηδόνια
Του Μετοχιού κρύο νερό να πιώ τσαι ‘γώ να δροσιστώ
Είν’του Άη Γιωργιού δικό του που ποτίζει τ’άλογό του.

Άη Γιώργης Μαριώ – Λουδοβίκος των Ανωγείων

https://www.youtube.com/watch?v=85BfcRlArRQ
Αγιώρης – Νεστάνη

Το τραγούδι τ Άη Γιώργη- Λαλητάδες

https://www.youtube.com/watch?v=6p90u3lZYC0

https://www.youtube.com/watch?v=S7MaFrPhcW4
ΑΓΙΕ ΜΟΥ ΓΙΩΡΓΗ ΑΦΕΝΤΗ ΜΟΥ–Κώστας Νάκας & Γίωτα Γρίβα,Συνδέσμου Σαρακατσαναίων Λάρισας.

https://www.youtube.com/watch?v=8k33etlf9i4&ab_channel=kallistorwntas
Η ρίμα του Άη Γιώργη από τη Σαντορίνη. Η Μαρίζα Κωχ τραγουδάει τη ρίμα του Αγίου Γεωργίου.

https://www.youtube.com/watch?v=mFOrLdnWAhM
Αλέξανδρος Παπαδάκης– Τ’ Άη Γιώργη

https://www.youtube.com/watch?v=gI4E2Sg9aiI
Ο Αϊ Γιώργης και ο δράκος. Παραλλαγή από την Κρήτη.

Αλκίνοος Ιωαννίδης – Τ’ Άη Γιωρκού

https://www.youtube.com/watch?v=BTxcCbsdzjA
Τ’ Άη Γιωρκού – Χρήστος Σίκκης – T’ai Giorkou – Hristos Sikkis (Κύπρος)

Άγιε μου Γιώργη Λυκαβηττέ μου. – Νίκος Γούναρης

ΑΡΑΒΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΗ ΓΙΩΡΓΗ
https://www.youtube.com/watch?v=upFQCXb_qaU

https://www.youtube.com/watch?v=blylEXvODYE

https://www.youtube.com/watch?v=QJvGnlJiPhM

Αραβικά για τον Άη Γιώργη – القديس مارجرجس – Mar(i) Girgis – Άγιος Γεώργιος

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Α.ΣΦΥΡΑΚΗΣ

ΠΗΓΕΣ:
ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, Γ. Λεκακης .
(https://arxeion-politismou.gr/2025/04/ethima-kai-panigyria-tou-ai-giorgi.html)
Π. Ηλίας Μάκος-Romfea.gr
eleftherostypos.gr
ekklisiaonline.gr
Ακύλας Μήλλας, «Αναδρομή στα Πριγκηπόννησα», εκδ. Μίλητος, ISBN 960-8460-17, σελ. 297, 450 επ.– Ακύλας Μήλλας, «Η Πρίγκηπος», Εκδόσεις Συλλόγου και Λαογραφικής Έρευνας «Η Μνημοσύνη», με τη φροντίδα του εκδοτικού οίκου «Μέλισσα», Νοέμβριος 1988, ιδίως σελ. 449 επ., 541.
Σύλλογος Πριγκηπιανών «Άγιος Γεώργιος ο Κουδουνάς», «Ανθολόγιο της Ιεράς & Σταυροπηγιακής Μονής Αγίου Γεωργίου Κουδουνά Πριγκήπου», Αθήνα 2008, facebook.com/SyllogosPrigipianon
Οικουμενική Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών (Οι.Ομ.Κω.), «Σεπτεμβριανά», σε: http://www.conpolis.eu
Ιερά Μητρόπολις Πριγκηποννήσων, σε: https://www.impringiponnison.org
vimaorthodoxias.gr, dogma.gr, e-daily.gr, monastiria.gr, adeti.gr, kimintenia.wordpress.com.

Γλωσσάρι:
Μπαϊράκι = σημαία (< τουρκ. bayrak).
Τσεβρές = κεντητό μαντίλι κεφαλιού (< τουρκ cevre), ύφασμα κατάλληλο για κέντημα.
Γκάγκα = πλώρη,Μύτη αλιευτικού σκάφους.
Σαντάλα: αλιευτικό σκαρί της Θάλασσας του Μαρμαρά με εφτά σειρές κουπιών / 14κοπο, μήκους 17-18 μ.
Χάρμπα: σπάθα, χατζάρα.
Μεσάλι = προσόψιο, πετσέτα.
Φεργάδα, φραγάδα, φρεγάδι = φρεγάτα. Το γνωστό δικάταρτο ή τρικάταρτο μεγάλο ιστιοφόρο.
Αρτσιπέλαγο = αρχιπέλαγος. Ετσι ονόμαζαν οι Ιταλοί το τμήμα του Αιγαίου απ’ τη Σαμοθράκη ως τη Ρόδο.
Ξογαλάζιο = χρυσογαλάζιο.
Ξοκινήκατος = χρυσοκινήκατος (χρυσός + κινήκατος < αρχ. κινήκειος = υπέρυθρος), άρα χρυσοκόκκινος.
Απατός = ο ίδιος μου ο εαυτός, αυτοπροσώπως.
Συντυχαίνω = συνομιλώ, συνδιαλέγομαι.
Κεσκέκι= γνωστό ως κισκέτς ή κισκέκ (στα τουρκικά: keşkek), είναι παραδοσιακό φαγητό με βάση το κρέας και το σιτάρι, που ως έθιμο και συνταγή αποτελεί άυλη πολιτιστική κληρονομιά της Τουρκίας, και παρασκευάζεται στην Ελλάδα μέχρι σήμερα σε ορισμένα νησιά του Β. Αιγαίου.
Γλιγουδάκια= (ή γλυγουδάκια) είναι μικρασιάτικη έκφραση που σημαίνει λιχουδιές, γλυκά ή μικρά κεράσματα.
Χαιρέτια= συνήθως οι επίσημες επισκέψεις σε ονομαστικές γιορτές ή κοινωνικούς χαιρετισμούς/εθιμοτυπικές επισκέψεις (βίζιτες), ιδιαίτερα στην παράδοση της Μικράς Ασίας.
ηβολτετζάρανε (ή βολτετζάρανε)= Προέρχεται από το ρήμα βολτετζάρω (από το ιταλικό volteggiare), το οποίο σημαίνει κάνω βόλτες, περιφέρομαι, κάνω κύκλους ή πηγαινοέρχομαι. Στο πλαίσιο των Μικρασιάτικων εθίμων, το “ηβολτετζάρανε με τσι βάρκες” σημαίνει ότι έκαναν βόλτες με τις βάρκες στο λιμανάκι, περιφέρονταν.
Σερίνικα (ή σερίνικα)= είναι μικρασιάτικη ιδιωματική έκφραση που σημαίνει «σιγά-σιγά», «ήρεμα», «απαλά» ή «με την ησυχία». Χρησιμοποιείται συνήθως για να περιγράψει μια αργή, νωχελική ή ήρεμη κίνηση, όπως π.χ. στο «πηγαινόρκουνται σερίνικα» (πηγαινοέρχονται σιγά/ήρεμα)