ΤΟ ΚΙΡΜΙΖΙ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ

Το Άσπρο της Πάστρας.

Το 1938, ο Μεταξάς διέταξε να περαστούν με ασβέστη όλα τα σπίτια των νησιών, ώστε να προστατευτούν από τη χολέρα που μάστιζε εκείνη την εποχή την Ελλάδα.

Ο ασβέστης θεωρήθηκε το κατεξοχήν απολυμαντικό, αφού τότε ακόμη δεν ήταν διαδεδομένη η χλωρίνη. Οι γιαγιάδες και οι μανάδες μας κάποτε τέτοιες μέρες όταν πλησίαζε η μεγάλη εβδομάδα, άρπαζαν την μπαντανόβουρτσα κι ασπρίζανε τα σπίτια.

Μάντρες, πεζούλια, αυλές, οι ξώπορτες, τα δέντρα, γίνονταν κατάλευκα σαν το γάλα. Όλα αυτά ασβεστώντοναν τουλάχιστον τρεις φορές το χρόνο (Χριστούγεννα, Πάσχα, Δεκαπενταύγουστο). Πέρναγαν το πρώτο χέρι αραιό, δεύτερο πιο πηχτό στο οποίο πρόσθεταν λίγο λουλάκι για να γίνει φωτεινό και είχαν κι ένα μυστικό…. έριχναν μια χούφτα χοντρό αλάτι ή ζάχαρη για μη ξεβάφει όταν το ακουμπάς. Έπειτα φυλαγαν καραούλι μη τυχόν περάσει κανείς και τους λερώσει τα ασπρισμένα. Ουέ κι αλίμονο εάν έκανες την κουτουράδα!

Έπρεπε να είναι το σπίτι περιποιημένο, να αστράφτει από πάστρα όταν θα περάσει η πομπή του επιταφίου τη Μεγάλη Παρασκευή. Το έθιμο έχει ρίζες βαθιές και φυσικά έρχεται το 22 μαζί με τους πρόσφυγες.

Εκείνοι συνηθισμένοι στον πλούσιο, άνετο και καθαρό τρόπο ζωής, έβρισκαν τρόπους για να κάνουν τα σπίτια τους να φαίνονται όμορφα και καθαρά, ξεκινώντας από τις αυλές,τον «καθρέφτη» του κάθε νοικοκυριού, εκείνη την εποχή. οι Σμυρνιές κυράδες των συνοικισμών έβγαιναν στις αυλές (αν είχαν) ακόμα και έξω από τις παράγκες τους τον πρώτο καιρό, έβγαζαν τα αγριόχορτα, κλάδευαν και άσπριζαν, έτσι ήταν μαθημένοι στην πάστρα και την καθαριότητα. Αυτό ήταν περίεργο για τους γηγενείς κατοίκους και έτσι τις φώναζαν «παστρικές» με υποτιμητική έννοια.

Ο Υδροχρωματισμός δι’ασβέστου οικιών επιβλήθηκε υποχρεωτικά κι από την δικτατορία του 67. Το 1955 άλλωστε και η Φρειδερίκη είχε παρουσιάσει την ασπρισμένη Μύκονο στον Καραμανλή για μια διαφήμιση. Οι κοσμικοί κύκλοι εντυπωσιάστηκαν κι από τότε τα αιγαιοπελαγίτικα νησιά και η Μύκονος έγιναν της μοδός…

🖊️Α.Σφυράκης